Supreme court on stray dog : સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારે જાહેર સંસ્થાઓ અને વધુ પડતી જાહેર જગ્યાઓ પરથી રખડતા કૂતરાઓને દૂર કરવાના તેના નવેમ્બર 2025ના નિર્દેશને યથાવત રાખ્યો, અનેક અરજીઓ છતાં ચુકાદાને ધીમો પાડવા અથવા તેમાં ફેરફાર કરવાનો ઇનકાર કર્યો. કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો કે, જો જરૂર પડે તો, રાજ્યએ હડકાયેલા અને અસાધ્ય ગણાતા રખડતા કૂતરાઓને મૃત્યુદંડ આપવામાં અચકાવું જોઈએ નહીં.
ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ, ન્યાયાધીશ સંદીપ મહેતા અને ન્યાયાધીશ એન.વી. અંજારિયાની બેન્ચે અવલોકન કર્યું કે ન્યાયતંત્ર જાહેર સ્થળોએ સંવેદનશીલ વર્ગો દ્વારા સામનો કરવામાં આવતી વાસ્તવિકતાઓને અવગણી શકે નહીં. “સૌથી યોગ્ય રીતે બચી જવા” પરિસ્થિતિના સંદર્ભ સહિત કોર્ટની ટિપ્પણીઓએ નાગરિકોનું રક્ષણ કરવાની રાજ્યની જવાબદારી અંગે તેની ચિંતા પર ભાર મૂક્યો.
Supreme court on stray dog : આદેશ આપતી વખતે કોર્ટે કરેલા ટોચના અવતરણો નીચે મુજબ છે:
માનવ જીવન અને સલામતી માટે ઉભા થયેલા ખતરાને અસરકારક રીતે કાબુમાં લેવા માટે હડકાયેલા, અસાધ્ય રીતે બીમાર અથવા સ્પષ્ટપણે ખતરનાક/આક્રમક કૂતરાઓના કેસોમાં, ઈચ્છામૃત્યુ સહિત, કાયદેસર રીતે માન્ય હોય તેવા પગલાં લો.
નાના બાળકોને કૂતરાઓ દ્વારા ઇજા પહોંચાડવામાં આવી છે, વરિષ્ઠ નાગરિકો પર હુમલા કરવામાં આવ્યા છે, અને વિદેશી પ્રવાસીઓ પણ તેનાથી પ્રભાવિત થયા છે. એવું લાગે છે કે ડાર્વિનનો “સર્વાઇવલ ઓફ ધ ફિટેસ્ટ” નો સિદ્ધાંત અમલમાં આવી રહ્યો છે. સરકારી કાર્યવાહીના અભાવે બાળકો અને વૃદ્ધોને તેમના અસ્તિત્વ માટે લડવા માટે એકલા છોડી શકાય નહીં. લોકોના જીવન અને સલામતીનું રક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવું એ સરકારની ફરજ છે.
Supreme court on stray dog : આંકડા દર્શાવે છે કે દેશભરમાં રખડતા કૂતરા કરડવાના બનાવો વધી રહ્યા છે. રાજસ્થાનમાં, શ્રી ગંગાનગરમાં ત્રણ મહિનામાં 1,483 કેસ નોંધાયા હતા, જ્યારે ઉદયપુરમાં 2026 માં 1,700 થી વધુ કેસ નોંધાયા હતા. તમિલનાડુમાં, આ વર્ષે 240,000 કેસ નોંધાયા હતા, જેમાં માર્ચમાં 71,000 અને 34 મૃત્યુનો સમાવેશ થાય છે. આ ખતરો ઇન્દિરા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક જેવા સંવેદનશીલ સ્થળોએ પહોંચ્યો છે, જ્યાં ટર્મિનલ્સ અને રનવે પર પણ રખડતા કૂતરાઓ મળી આવ્યા છે, જે જાહેર સલામતીના પગલાંમાં ગંભીર નિષ્ફળતાને ઉજાગર કરે છે.
રાSupreme court on stray dog : જ્ય નિષ્ક્રિય પ્રેક્ષક બની શકે નહીં. બાળકો, આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓ, વૃદ્ધો કૂતરા કરડવાના બનાવોનો ભોગ બન્યા હોય તેવી કઠોર વાસ્તવિકતાઓથી કોર્ટ બેખબર રહી શકે નહીં. બંધારણ એવા સમાજની કલ્પના કરતું નથી જ્યાં બાળકો અને વૃદ્ધોએ શારીરિક શક્તિના દયા પર જીવવું પડે.
વ્યાપક ક્ષમતા નિર્માણના પગલાં હાથ ધરવામાં આવશે, જેમાં કર્મચારીઓને તાલીમ આપવી, પશુચિકિત્સા સેવાઓમાં વધારો કરવો, આશ્રય સુવિધાઓને મજબૂત બનાવવી અને સંબંધિત વિભાગો સાથે સંકલનમાં રસીકરણ અભિયાનનો સમાવેશ થાય છે. આ કોર્ટના નિર્દેશોના અમલીકરણ માટે હાથ ધરવામાં આવેલા સાચા પગલાના સંદર્ભમાં અધિકારીઓ સામે કોઈ FIR અથવા ફોજદારી કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવશે નહીં.