Tukaram Mundhe : મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) ના વડા તુકારામ મુંઢેએ હોસ્પિટલની સામગ્રી અને દવાઓ પરના અતિશય નફાના ગાળા (માર્જિન) તરફ ધ્યાન દોર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે સારવાર દરમિયાન વપરાતી વસ્તુઓની વાસ્તવિક કિંમત જાણ્યા વિના દર્દીઓ તેની વેપાર કિંમત (ટ્રેડ પ્રાઇસ) કરતાં સેંકડો કે હજારો ટકા વધુ રકમ ચૂકવતા હોઈ શકે છે.
સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં, મુંઢે – જેમની દેખરેખ હેઠળ રાજ્યમાં FDA દ્વારા વ્યાપક કાર્યવાહી ચાલી રહી છે – તેમણે જણાવ્યું હતું કે હોસ્પિટલના બિલનો સૌથી મોંઘો હિસ્સો કદાચ હોસ્પિટલ સુધી પહોંચતો જ નથી.
“હોસ્પિટલના બિલનો સૌથી મોંઘો હિસ્સો કદાચ હોસ્પિટલ સુધી પહોંચતો જ નથી. સારવાર માટે દાખલ થયેલા દર્દી પાસે એ જાણવાનો કોઈ રસ્તો નથી હોતો કે તબીબી વપરાશની વસ્તુ (કન્ઝ્યુમેબલ) પરની કિંમત તેની વાસ્તવિક પડતર કિંમત દર્શાવે છે કે પછી તે વોર્ડમાં પહોંચે તે પહેલાં જ નક્કી કરાયેલો નફાનો વધારાનો હિસ્સો (માર્કઅપ) છે. માહિતીનો આ તફાવત મૂળભૂત રીતે જાહેર આરોગ્યનો મુદ્દો છે,” તેમ આ IAS અધિકારીએ લખ્યું.
Tukaram Mundhe : તેમણે મહારાષ્ટ્રમાં હોસ્પિટલની વપરાશની વસ્તુઓના સર્વેક્ષણના તારણો ટાંક્યા હતા, જેમાં અમુક ઉત્પાદનોની વેપાર કિંમત અને તેની છાપેલી મહત્તમ છૂટક કિંમત (MRP) વચ્ચે નોંધપાત્ર તફાવત જોવા મળ્યો હતો, જેના પરિણામે ભારે નફાનો ગાળો (માર્કઅપ) સર્જાયો હતો.
મુંઢે દ્વારા શેર કરાયેલા આંકડા મુજબ, ૧૧.૦૫ રૂપિયાની વેપાર કિંમત ધરાવતા IV ઇન્ફ્યુઝન સેટની MRP ૩૨૫ રૂપિયા હતી, જે ૨,૮૪૧ ટકાનો નફાનો ગાળો દર્શાવે છે. ૬.૭૫ રૂપિયામાં ખરીદાયેલી સિરીંજની MRP ૫૭.૨૦ રૂપિયા હતી, જ્યારે ૨૯.૪૧ રૂપિયામાં ખરીદાયેલા કેથેટરની MRP ૩૧૦ રૂપિયા હતી.
“આ કોઈ મરજીથી કરાતી ખરીદી નથી,” મુંઢેએ કહ્યું. તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે તબીબી સારવાર લઈ રહેલા દર્દીઓ ઘણીવાર કિંમતોની સરખામણી કરી શકતા નથી, વિકલ્પો શોધી શકતા નથી અથવા તબીબી ઉત્પાદન પર છાપેલી કિંમત અંગે પ્રશ્ન કરી શકતા નથી.
Tukaram Mundhe : તેમણે કહ્યું કે MRP ઘણીવાર ઉત્પાદકો અને વિતરકો દ્વારા અગાઉથી નક્કી કરવામાં આવે છે અને તે વેપાર કિંમતથી અલગ હોઈ શકે છે, જેનાથી તેમણે વર્ણવ્યા મુજબ “અસ્પષ્ટ નફાનો ગાળો” (unexplained margin) સર્જાય છે.
“પરિણામ એક એવી વ્યવસ્થા છે જેમાં ખર્ચ ભોગવનાર પક્ષ પાસે તેનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે સૌથી ઓછી માહિતી હોય છે,” એમ મુંઢેએ કહ્યું, જેઓ FDA કમિશનર તરીકે દવાઓના ભાવ અને દવા-સંબંધિત નિયમનનું કાર્ય સંભાળે છે.
અધિકારીએ તબીબી વપરાશની વસ્તુઓના ભાવ નિર્ધારણમાં માળખાકીય નિયમનકારી ખામી તરફ પણ ધ્યાન દોર્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે સૂચિબદ્ધ દવાઓ ‘ડ્રગ્સ (પ્રાઇસ કંટ્રોલ) ઓર્ડર, ૨૦૧૩’ હેઠળ ભાવ મર્યાદાને આધીન છે, જ્યારે મોટાભાગના તબીબી ઉપકરણો અને વપરાશની વસ્તુઓ આવા નિયંત્રણોને આધીન નથી. તેમણે કહ્યું કે આનાથી તેમની કિંમત અને દર્દીઓ માટે ઉપલબ્ધ માહિતી બંને “લગભગ સંપૂર્ણપણે બિનનિરીક્ષણ” રહે છે.
લેવામાં આવેલા પગલાં સમજાવતા, મુંધેએ કહ્યું કે વેપાર ખરીદી કિંમત અને જાહેર કરાયેલ MRP વચ્ચેના માન્ય તફાવત અંગે સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા સાથે, તારણોની સમીક્ષા ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગ અને રાષ્ટ્રીય ફાર્માસ્યુટિકલ કિંમત નિર્ધારણ સત્તામંડળ (NPPA) ને ભલામણ કરવામાં આવી છે.
Tukaram Mundhe : તેમણે કહ્યું કે આવા પગલાં માત્ર કિંમત નિર્ધારણ તફાવતને જ નહીં પરંતુ દર્દીઓને એકલા સહન કરવા પડે તેવી માહિતીના તફાવતને પણ દૂર કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
મુંધેના નેતૃત્વમાં, FDA સમગ્ર મહારાષ્ટ્રમાં વ્યાપક ખાદ્ય સુરક્ષા કાર્યવાહી હાથ ધરી રહ્યું છે. ઘણી હોટલો, રેસ્ટોરાં, ક્લબો અને અન્ય સુવિધાઓ પર દરોડા પાડવામાં આવ્યા છે અને નોટિસ જારી કરવામાં આવી છે, જ્યારે કેટલાકને ઉલ્લંઘન બદલ બંધ કરવામાં આવ્યા છે. કડક અમલીકરણને કારણે તેમને અનેક વર્ગો તરફથી વ્યાપક પ્રશંસા મળી છે.