Iran security chief Ali Larijani killed : મંગળવારે સંરક્ષણ પ્રધાન ઇઝરાયલ કાત્ઝે જણાવ્યું હતું કે, ઈરાનની સુરક્ષા વ્યૂહરચનાનું સંચાલન કરનાર અને સંઘર્ષ દરમિયાન તેહરાનનો ચહેરો રહેલા અલી લારીજાનીનું ઇઝરાયલી હુમલામાં મૃત્યુ થયું હતું. આ ઘટનાક્રમ ઈરાની નેતૃત્વને વધુ પંગુ બનાવે છે, જેણે હુમલાના પહેલા દિવસે જ સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીને ગુમાવ્યા હતા. તેમના અનુગામી, મોજતબા ખામેની પણ કોમામાં હોવાનું અને ગંભીર રીતે ઘાયલ હોવાનું માનવામાં આવે છે. સોમવારે રાત્રે ઇઝરાયલી હવાઈ હુમલામાં અન્ય એક ટોચના કમાન્ડર, ગુલામરેઝા સુલેમાનીનું મોત થયું હતું.
જ્યારે ઈરાને તેના પર કોઈ પ્રતિક્રિયા આપી નથી, ત્યારે ઇઝરાયલની જાહેરાત લારીજાનીએ તેમના X એકાઉન્ટ પર એક હસ્તલિખિત નોંધ પોસ્ટ કરી હતી જેમાં તેમણે 4 માર્ચે યુએસ સબમરીન હુમલામાં માર્યા ગયેલા ઈરાની ખલાસીઓને યાદ કર્યા હતા.
મોજતબાની સ્થિતિ અંગે કોઈ સમાચાર ન હોવા છતાં, 67 વર્ષીય લારીજાની, ઈરાનમાં વર્ચ્યુઅલ રીતે નંબર 2 હતા, અને ટ્રાન્ઝિશનલ કાઉન્સિલ સાથે મળીને પીડિત દેશને ચલાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યા હતા. ઈરાનની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદના સચિવ લારીજાનીએ ઈરાનને ફસાવવા માટે જાતીય ગુનેગાર જેફરી એપ્સ્ટેઈનના નેટવર્કના સભ્યો દ્વારા 9/11 જેવી ઘટનાના “ષડયંત્ર” અંગે ચેતવણી આપ્યાના એક દિવસ પછી આ ઘટના બની છે.
Iran security chief Ali Larijani killed : અલી લારીજાની કોણ હતો?
લારીજાની, જેમણે અગાઉ યુએસ સાથે પરમાણુ વાટાઘાટોનું નેતૃત્વ કર્યું હતું અને ખામેનીના નજીકના સહાયક હતા, તેઓ છેલ્લે 13 માર્ચે તેહરાનમાં એક રેલી દરમિયાન જોવા મળ્યા હતા. તેમની સાથે ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન હાજર હતા.
તે દિવસે પાછળથી, યુએસએ લારીજાની સહિત વરિષ્ઠ ઈરાની અધિકારીઓ વિશે માહિતી માટે $10 મિલિયન (રૂ. 92 કરોડ) સુધીનું ઇનામ ઓફર કર્યું.
૨૮ ફેબ્રુઆરીના રોજ સંઘર્ષના પહેલા દિવસે જ હત્યા કરાયેલા આયાતુલ્લાહ ખામેનીની હત્યા બાદ લારીજાની સૌથી વરિષ્ઠ ઈરાની અધિકારી બન્યા.
Iran security chief Ali Larijani killed :ઈરાની શાસનના શાંત અને વ્યવહારિક ચહેરા તરીકે ગણાતા લારીજાનીએ સંઘર્ષ શરૂ થયા પછી અમેરિકા અને ઈઝરાયલને “અવિસ્મરણીય પાઠ” ની ચેતવણી આપી હતી.
તેમની છેલ્લી પોસ્ટ વ્યાપક મુસ્લિમ વિશ્વને સંદેશ હતો જેમાં તેમણે ભાર મૂક્યો હતો કે ઈરાન અમેરિકા અને ઈઝરાયલ સામેની લડાઈમાં “અડગ” રહે છે. તેમણે મધ્ય પૂર્વ સંઘર્ષ વચ્ચે મુસ્લિમ દેશો તરફથી સમર્થનનો અભાવ હોવાનું સૂચવતા નિરાશા પણ વ્યક્ત કરી હતી.
Iran security chief Ali Larijani killed : ‘ઈરાનના કેનેડીઝ’
વર્ષોથી, લારીજાનીએ ખામેનીના શાસન હેઠળ ઘણી ટોપીઓ પહેરી છે. તેઓ અગાઉ ઈરાની સંસદના સ્પીકર પણ હતા.
લારીજાનીનો જન્મ ૩ જૂન, ૧૯૫૮ના રોજ ઈરાકના નજફમાં એક શ્રીમંત અને પ્રભાવશાળી પરિવારમાં થયો હતો, જેને ૨૦૦૯માં ટાઈમ મેગેઝિન દ્વારા “ઈરાનના કેનેડીઝ” તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું હતું. તેમના પિતા એક લોકપ્રિય ધાર્મિક વિદ્વાન હતા, પરંતુ તેમના ભાઈઓ ઈરાનમાં સૌથી શક્તિશાળી હોદ્દા પર હતા.
ઈરાનના પ્રથમ સુપ્રીમ લીડર રુહોલ્લાહ ખોમેનીના શાસનકાળમાં તેમની રાજકીય કારકિર્દી ખીલી હતી. તેમણે 1980ના દાયકામાં ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) સાથે પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. 1994 થી 1997 દરમિયાન, તેઓ સરકારનો ભાગ હતા, સંસ્કૃતિ મંત્રી તરીકે સેવા આપી હતી.
2008 થી 2020 દરમિયાન, તેમણે સતત ત્રણ ટર્મ માટે સ્પીકર તરીકે સેવા આપી હતી. આ દરમિયાન, તેમણે 2005માં રાષ્ટ્રપતિ પદ માટે પણ ચૂંટણી લડી હતી, પરંતુ તેમને કોઈ ખાસ સફળતા મળી ન હતી.
તેમની કારકિર્દીમાં એક મહત્વપૂર્ણ ક્ષણ 2008માં આવી, જ્યારે લારીજાની સંસદમાં પ્રવેશ્યા અને સ્પીકર બન્યા. ઈરાન અને પશ્ચિમ વચ્ચે 2015ના પરમાણુ કરાર માટે સંસદીય મંજૂરી મેળવ્યા પછી તેમનો પ્રભાવ વધ્યો.
ઓગસ્ટ 2025માં તેઓ સુરક્ષા ક્ષેત્રની દેખરેખ માટે પાછા ફર્યા, જ્યારે તેમને સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના સેક્રેટરી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા. લારીજાનીના મૃત્યુથી ઈરાનને મોટો ફટકો પડ્યો છે, જ્યારે અમેરિકા અને ઇઝરાયલે તેહરાન પર હુમલાઓ વધારી દીધા છે.