નસવાડીમાં ખાતર માટે ખેડૂતોને અડચણોનો સામનો કરવો પડ્યો: રાજ્યમાં ચોમાસુ અને ખેતીની સિઝન શરૂ થતાં જ ફરી એકવાર ખાતરની અછત અને ખેડૂતો માટે મુશ્કેલીના દ્રશ્યો સામે આવ્યા છે. છોટા ઉદેપુર જિલ્લાના નસવાડી સ્થિત ગુજકોમાસોલ ખાતર ડેપો પર વહેલી સવારથી ખેડૂતોની લાંબી કતારો જોવા મળી રહી છે. વહીવટી કાર્યવાહીના નામે ખેડૂતો પાસેથી વિવિધ દસ્તાવેજોની માંગણી કરવામાં આવી રહી છે અને ડેપો પર ખાતરની સાથે અન્ય ઉત્પાદનો ફરજિયાતપણે સપ્લાય કરવામાં આવી રહ્યા હોવાના આક્ષેપ સાથે સ્થાનિક આદિવાસી ખેડૂતોમાં રોષ ફેલાયો છે.
ખાતરની માત્ર 5 બેગ માટે સવારથી લાઈનો, અન્ય ઉત્પાદનો લેવાનું દબાણ
ખેડૂતોના મતે હવે ખેતીની સિઝન શરૂ થઈ રહી છે અને ખાતર વિના પાક ઉગાડવો અશક્ય છે. આવી સ્થિતિમાં ગરીબ આદિવાસી ખેડૂતોને માત્ર 5 થેલી ખાતર મેળવવા વહેલી સવારથી કલાકો સુધી કતારોમાં ઉભા રહેવાની ફરજ પડી છે. એટલું જ નહીં, ખેડૂતોનો આક્ષેપ છે કે, ખાતરની 5 થેલીઓ આપવા સાથે, સંપૂર્ણ લિંક્સ અથવા અન્ય ઉત્પાદનો પણ ડેપો દ્વારા આપવામાં આવે છે, જેના કારણે ખેડૂતો પર આર્થિક બોજ વધી રહ્યો છે.
‘તમે બીજા તાલુકાના છો’ કહી ખાતર આપવાની ના પાડી હોવાનો આક્ષેપ
નજીકના અન્ય તાલુકામાંથી પણ ઘણા ખેડૂતો નસવાડી ડેપોમાં ખાતર ખરીદવા આવતા હોય છે, પરંતુ ધરમધક્કા ખાવાનો વારો આવે છે. ડેપો મેનેજર ખેડૂતો પાસે જમીનની નકલ અને આધાર કાર્ડ જેવા દસ્તાવેજો માંગે છે અને જો ખેડૂત અન્ય તાલુકાનો હોય તો તેમને ખાતર આપવાનો સ્પષ્ટ ઈન્કાર કરવામાં આવે છે.
ડેપોમાં આવેલા નારાજ ખેડૂત પ્રતાપભાઈ ભીલે રોષ વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું હતું કે, અમે નસવાડી ખાતર લેવા આવ્યા છીએ. અમે જમીનની નકલ અને આધાર કાર્ડ માંગીએ છીએ. અમે અન્ય તાલુકાના છીએ તેમ કહી ખાતર આપવાની ના પાડી હતી. આપણો તાલુકો બોડેલી છે, પણ જિલ્લો છોટા ઉદેપુર છે ને? આપણું ગામ તો જિલ્લામાં જ હોવું જોઈએ ને? ગમે ત્યાંથી ખાતર લઈ શકાય એવો નિયમ હોવા છતાં અન્ય તાલુકાવાળાઓને ખાતર નહીં મળે તેવો આ લોકો ઈન્કાર કરે છે. હવે ખેતીની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે, ખાતર વિના કંઈ ઉગે નહીં, તો ખાતર નહીં હોય તો ગરીબ ખેડૂત જાય ક્યાં?’
સિઝનના પ્રારંભે તંત્રની પોલ ખુલી ગઈ હતી
દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ ખેડૂતોને સિઝનની શરૂઆતમાં ખાતર માટે વલખા મારવા પડે છે. ખેડૂતો એક જ જિલ્લાના હોવા છતાં તાલુકામાં ભેદભાવથી હેરાન-પરેશાન થતા હોવાથી વહીવટી તંત્રની કામગીરી સામે મોટા પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. ખેડૂતો માંગ કરી રહ્યા છે કે આ નિયમોને સરળ બનાવવામાં આવે અને અન્ય ઉત્પાદનોના બળજબરીથી વાવેતર બંધ કરીને ખાતરનો પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે.