સુરત : આબોહવા પરિવર્તનની વધતી અસર વચ્ચે દર વર્ષે ગરમી અને ભેજ નવા વિક્રમો સ્થાપી રહ્યાં છે. હીટવેવ્સ, હીટ સ્ટ્રોક અને હીટ-સંબંધિત બીમારીના વધતા જોખમ વચ્ચે દરિયાકાંઠાના શહેરોમાં એક નવો જાહેર આરોગ્ય પડકાર ઊભો થઈ રહ્યો છે. આ પરિસ્થિતિમાં ખાસ કરીને ખુલ્લામાં કામ કરતા કામદારો, લારી-ગલ્લા ધારકો, સફાઈ કામદારો અને રોજીંદા મજૂરી કરનારાઓની સલામતી માટે અસરકારક આયોજનની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને બે દિવસીય ‘મેનેજિંગ હીટ એન્ડ હેલ્થ એક્શન પ્લાન વર્કશોપ’નું આયોજન સુરતમાં કરવામાં આવ્યું હતું. જેમાં દેશ-વિદેશના તજજ્ઞોએ ગરમી અને ભેજના વધતા જોખમને પહોંચી વળવા દરિયાકાંઠાના શહેરો માટે ખાસ હીટ-હેલ્થ એક્શન પ્લાન તૈયાર કરવાની દિશામાં મહત્વની ચર્ચા કરી હતી.
વૈશ્વિક તાપમાન અને ભેજના વધતા જતા ગંભીર જાહેર આરોગ્ય પડકારોને પહોંચી વળવા માટે બે દિવસીય ‘મેનેજિંગ હીટ એન્ડ હેલ્થ એક્શન પ્લાન વર્કશોપ’ યોજવામાં આવી હતી. અર્બન હેલ્થ એન્ડ ક્લાઈમેટ રેઝિલિયન્સ સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ (UHCRCE), મહિલા સહકારી ઉદ્યોગ મંદિર અને સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના સહયોગથી આયોજિત આ વર્કશોપમાં દેશ-વિદેશની વિવિધ સંસ્થાઓના નિષ્ણાતો, આરોગ્ય અધિકારીઓ અને નીતિ ઘડવૈયાઓએ હાજરી આપી હતી. વર્કશોપમાં સુરત નગરપાલિકાના આરોગ્ય અધિકારી ડો.પ્રદીપ ઉમરીગર, ભારતીય હવામાન વિભાગ અમદાવાદના પ્રતિનિધિ ડો.અશોક દાસ, વિશ્વ બેંકના પ્રતિનિધિ ડો.દિલીપ માવલંકર સહિતના તજજ્ઞોએ ગરમી અને ભેજની આરોગ્ય પર થતી અસર અંગે ચર્ચા કરી હતી. જામનગર, ભાવનગર અને નવસારી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના પ્રતિનિધિઓ તેમજ વિવિધ મેડિકલ કોલેજોના પીએસએમ વિભાગના અધિકારીઓ સહિત કુલ 46 પ્રતિનિધિઓએ દરિયાકાંઠાના શહેરોમાં ગરમીનું સંચાલન કરવાની શ્રેષ્ઠ રીત પર ચર્ચા કરી હતી.
મ્યુનિસિપલ કમિશનર એમ. નાગરાજને જણાવ્યું હતું કે પૂર, તોફાન અથવા ભારે વરસાદ જેવી આફતો તરત જ દેખાય છે, જ્યારે ગરમી અને ભેજ એ ‘શાંત જોખમો’ છે જે ધીમે ધીમે માનવ શરીર પર ગંભીર અસર કરે છે. હીટ સ્ટ્રોક, ડિહાઇડ્રેશન, હ્રદય અને શ્વસન સંબંધી સમસ્યાઓ જેવી ઘણી ગંભીર આરોગ્ય સ્થિતિઓ માટે વધતી ગરમી જવાબદાર છે. તેમણે દરિયાકાંઠાના શહેરો માટે સંયુક્ત “કોસ્ટલ સિટી કન્સોર્ટિયમ” બનાવવાની દરખાસ્ત પણ કરી. આ માધ્યમ દ્વારા, એવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી કે વિવિધ શહેરો વચ્ચે ડેટા, અનુભવ અને નીતિની આપલે કરીને, આબોહવા પરિવર્તનના પડકારો સામે વધુ અસરકારક અને સંકલિત લડત આપી શકાશે. વર્કશોપ દરમિયાન, સંવેદનશીલ વર્ગો ખાસ કરીને ખુલ્લામાં કામ કરતા લોકો જેમ કે લારી-ગલ્લા ધારકો, બાંધકામ ક્ષેત્રના કામદારો, સફાઈ કામદારો, ડિલિવરી કામદારો અને દૈનિક વેતન મેળવનારાઓને ગરમીથી બચાવવા માટે વિશેષ વ્યૂહરચના ઘડવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. નિષ્ણાતોએ આવા વર્ગો માટે અર્લી વોર્નિંગ સિસ્ટમ, આરામ કેન્દ્રો, પીવાના પાણીની સુવિધા અને આરોગ્યની દેખરેખ જેવી સિસ્ટમને મજબૂત કરવા સૂચનો આપ્યા હતા. Knikalના ડિરેક્ટર વિકાસ દેસાઈએ મૃત્યુદર અને આબોહવા સંબંધિત ડેટાના વૈજ્ઞાનિક વિશ્લેષણના આધારે તૈયાર કરવામાં આવી રહેલી અનન્ય “હિટ, હેલ્થ કોસ્ટલ સિટી પ્લાન”ની રૂપરેખા આપી હતી. એવી આશા રાખવામાં આવી હતી કે આ યોજના દરિયાકાંઠાના શહેરોમાં ગરમી અને ભેજના વધતા જોખમ સામે લાંબા ગાળાના સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષાને સુનિશ્ચિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.