નવી દિલ્હી: યુનાઈટેડ નેશન્સ પોપ્યુલેશન ફંડ (UNFPA) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા ભારત સહિત 73 દેશોમાં યુવા વયસ્કો (18-39 વર્ષની વયના) પર તેના પ્રકારનો પ્રથમ સર્વે દર્શાવે છે કે વિશ્વના મોટા ભાગના દેશોમાં લગ્ન દરમાં ઘટાડો થયો છે અને પ્રજનનક્ષમતા ઐતિહાસિક રીતે નીચા સ્તરે આવી ગઈ હોવા છતાં, યુવાનો સંબંધો કે પારિવારિક જીવનથી દૂર નથી જતા. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સર્વેક્ષણ કરાયેલા યુવાન વયસ્કોમાં લગ્ન “સામાન્ય આદર્શ સંબંધ” વ્યવસ્થા છે.અહેવાલ દર્શાવે છે કે વિવિધ દેશોમાં – ખૂબ જ અલગ વસ્તી વિષયક વાસ્તવિકતાઓ સાથે – ઘણા લોકો ભાગીદારી અને પિતૃત્વની અભિલાષા ધરાવે છે, પરંતુ કહે છે કે તેમના નિર્ણયો નાણાકીય સુરક્ષા, સ્થિર રોજગાર, આવાસ, લિંગ સમાનતા અને ભવિષ્યમાં આત્મવિશ્વાસ દ્વારા આકાર લે છે.UNFPA ના ‘લાઈફ, ચોઈસ એન્ડ ફ્યુચર – ડેમોગ્રાફિક ફ્યુચર્સ સર્વે 2026’ એ ભારતમાં 1,722 ઉત્તરદાતાઓ સહિત 1,08,000 થી વધુ ઈન્ટરનેટ-કનેક્ટેડ યુવા વયસ્કોના પરિપ્રેક્ષ્યો એકત્રિત કર્યા છે.બે તૃતીયાંશ કરતાં વધુ ઉત્તરદાતાઓએ આદર્શ સંબંધ અને રહેવાની વ્યવસ્થા પસંદ કરી જેમાં લગ્નનો સમાવેશ થાય છે – 36% સહવાસ પહેલા અને 34% સહવાસના સમયગાળા પછી. સર્વેમાં જણાવાયું છે કે 16% લોકોએ કહ્યું કે એકલા રહેવું એ તેમની પસંદગીની વ્યવસ્થા છે.તેના તારણોનું મહત્વ વધ્યું છે કારણ કે વિશ્વભરમાં ભાગીદારી પાછળથી બની રહી છે, લગ્ન દરમાં ઘટાડો થયો છે અને પ્રજનનક્ષમતા ઐતિહાસિક રીતે નીચા સ્તરે આવી ગઈ છે. “વિશ્વની બે તૃતીયાંશ વસ્તી હવે એવા દેશ અથવા પ્રદેશમાં રહે છે જ્યાં કુલ પ્રજનન દર સ્ત્રી દીઠ 2.1 બાળકો કરતા ઓછો છે – જે સામાન્ય રીતે સમય જતાં વસ્તીના કદ સાથે સ્થિર રહે છે,” સર્વેમાં જણાવાયું છે.25-39 વર્ષની વયના ઉત્તરદાતાઓ કે જેઓ આદર્શ રીતે લગ્ન કરવા અથવા જીવનસાથી સાથે રહેવા માંગે છે, એક ક્વાર્ટર હાલમાં સિંગલ છે અને ડેટિંગ કરતા નથી. આ પ્રમાણ સ્ત્રી ઉત્તરદાતાઓ (19%) ની તુલનામાં પુરૂષ ઉત્તરદાતાઓ (30%) માં વધારે છે.ભાગીદારીના નિર્માણ માટે નાણાકીય સુરક્ષાને સર્વોચ્ચ રેટિંગ આપવામાં આવ્યું હતું, જેમાં 81% ઉત્તરદાતાઓએ તેને મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યું હતું. તે તારણ આપે છે કે આર્થિક અને હાઉસિંગ-સંબંધિત અવરોધો ભાગીદારીમાં અવરોધોની સૌથી સામાન્ય રીતે નોંધાયેલી શ્રેણીઓ છે, જે 57% દ્વારા મહત્વપૂર્ણ તરીકે રેટ કરવામાં આવી છે.સર્વેક્ષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે હાલમાં ભાગીદારની શોધમાં રહેલા ઉત્તરદાતાઓમાં – વ્યક્તિગત નેટવર્ક્સ, શાળા અથવા કાર્ય વાતાવરણ અને ઑનલાઇન પ્લેટફોર્મ સંભવિત ભાગીદારોને મળવા માટે સૌથી વધુ નોંધાયેલ ચેનલો છે, પ્રત્યેક ઉત્તરદાતાઓના લગભગ ત્રીજા ભાગ દ્વારા અહેવાલ છે. એકંદરે સર્વેમાં જણાવાયું છે કે 40% થી વધુ ઉત્તરદાતાઓએ મનોરંજન માટે સોશિયલ મીડિયા અથવા ઈન્ટરનેટ પર દરરોજ બે કલાકથી વધુ સમય વિતાવ્યો હોવાનું નોંધ્યું છે, જે તેને ઑનલાઇન પ્રવૃત્તિનું સૌથી વધુ સમય લેતું સ્વરૂપ બનાવે છે.ભારતમાં, જ્યારે 10 માંથી આઠ ઉત્તરદાતાઓ (83%) એ કહ્યું કે તેઓ ભવિષ્ય વિશે સકારાત્મક અથવા ખૂબ જ સકારાત્મક અનુભવે છે, સર્વેક્ષણ કરનારાઓમાંથી લગભગ અડધા (47%) એ કહ્યું કે તેઓ સંઘર્ષ, આર્થિક અસુરક્ષા અને અસમાનતા વિશે ખૂબ ચિંતિત છે.જ્યારે દેશોના મોટાભાગના પ્રાદેશિક જૂથોમાં, બે બાળકોનું આદર્શ કુટુંબ કદ સૌથી સામાન્ય રીતે નોંધવામાં આવે છે, 35-39 વર્ષની વયના ઉત્તરદાતાઓ દ્વારા નોંધાયેલ બાળકોની સરેરાશ સંખ્યા 18-39 વર્ષની વયના ઉત્તરદાતાઓ દ્વારા નોંધાયેલ બાળકોની સરેરાશ આદર્શ સંખ્યા કરતા ઓછી છે.ઉદાહરણ તરીકે, ભારતના કિસ્સામાં, 18-39 વર્ષની સ્ત્રીઓનું આદર્શ કુટુંબ કદ 2.1 બાળકો છે, જ્યારે 35-39 વર્ષની સ્ત્રીઓમાં સરેરાશ એક બાળક છે. પુરુષોએ 2.2 બાળકોનું આદર્શ કુટુંબનું કદ દર્શાવ્યું હતું, જ્યારે 35-39 વર્ષની વયના પુરુષોમાં સરેરાશ 1.1 બાળકો હતા.ભારતમાં સર્વેક્ષણ કરાયેલ મોટાભાગના લોકોની ભાવિ યોજનાઓમાં પિતૃત્વનો સમાવેશ થાય છે. ભારતમાં 35-39 વય જૂથના ઉત્તરદાતાઓમાં જેમને હાલમાં બાળકો નથી, લગભગ 85% લોકોએ કહ્યું કે તેઓ આદર્શ રીતે માતાપિતા બનવાનું પસંદ કરશે.