અમદાવાદ નજીકના વિશ્વ પ્રસિદ્ધ રામસર સ્થળ નાલાસરોવર પક્ષી અભયારણ્ય ખાતે તાજેતરમાં પક્ષી ગણતરી અભ્યાસ-2026નું સફળતાપૂર્વક આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. પક્ષીઓની વિવિધતા અને તેમની વસ્તી પ્રવૃત્તિઓ પર નજર રાખવા વન વિભાગ દ્વારા દર બે વર્ષે આવો વ્યાપક અભ્યાસ હાથ ધરવામાં આવે છે. આ વર્ષે હાથ ધરવામાં આવેલા સર્વેક્ષણમાં અંદાજે 6,42,232 પક્ષીઓની હાજરી નોંધવામાં આવી હતી, જે લગભગ 270 વિવિધ પ્રજાતિઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
વન્યજીવ વિભાગ દ્વારા વ્યવસ્થિત આયોજન અને કામગીરી
આ ગણતરી પ્રક્રિયાને સચોટ રીતે હાથ ધરવા માટે સમગ્ર અભયારણ્યને 50 સર્વે ઝોનમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યું હતું. દરેક ઝોન માટે એક સમર્પિત ટીમની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી, જેણે સાંજ અને સવાર એમ બે તબક્કામાં વ્યવસ્થિત ગણતરી હાથ ધરી હતી. ડેટાના સંકલનમાં કોઈ ભૂલ ન હોય તેની ખાતરી કરવા માટે અનુભવી ગણતરીકારોની દેખરેખ હેઠળ ડેટાની ચકાસણી કરવામાં આવી હતી અને ડુપ્લિકેશન દૂર કરવાની કડક પ્રક્રિયા પછી જ અંતિમ અહેવાલ તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો.
/filters:format(webp)/indian-express-gujarati/media/media_files/2026/02/11/bird-registration-nalsarovar-2026-02-11-18-52-56.jpg)
સહભાગીઓનું યોગદાન અને સુવિધાઓ
આ અભ્યાસમાં કુલ 220 પક્ષીવિદો અને ઉત્સાહીઓએ ભાગ લીધો હતો. આ ટીમમાં 35 વિદ્યાર્થીઓ, 61 પક્ષી નિરીક્ષક અને ફોટોગ્રાફી નિષ્ણાતો, ગુજરાત બહારના 13 નિષ્ણાતો અને વન વિભાગ અને અન્ય વિભાગોના 12 કર્મચારીઓનો સમાવેશ થાય છે. સ્થાનિક 99 બોટમેન અને ખાસ કરીને માર્ગદર્શકોએ આ પ્રક્રિયામાં મૂળભૂત ભૂમિકા ભજવી હતી. વન વિભાગ દ્વારા તમામ સહભાગીઓ માટે પર્યાપ્ત રહેઠાણ, ભોજન અને વસ્તી ગણતરી કીટની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી અને તેમના અમૂલ્ય યોગદાન બદલ સહભાગિતાના પ્રમાણપત્રો પણ એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા.
ગુજરાત સરકારની મહત્વની યોજના: વાહનની ખરીદી માટે ₹5 લાખથી ₹20 લાખની વચ્ચેની લોન પર 6% વ્યાજ સબસિડી…
માહિતી સંગ્રહની ચોકસાઈ જાળવવા અને વન્યજીવોને ખલેલ ન પહોંચે તે માટે, ગણતરીના બે દિવસ દરમિયાન અભયારણ્ય મુલાકાતીઓ માટે બંધ રાખવામાં આવ્યું હતું, જેની માહિતી મીડિયા દ્વારા અગાઉથી આપવામાં આવી હતી. આ દ્વિ-વાર્ષિક અભ્યાસ એક મહત્વપૂર્ણ હાઇડ્રોલોજિકલ ઇકોસિસ્ટમ તરીકે નળસરોવરની ઓળખને મજબૂત બનાવે છે અને સ્થળાંતર કરનારા પક્ષીઓની વૈજ્ઞાનિક દેખરેખ માટે ભારતની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રકાશિત કરે છે.