ભારત અને જાપાને ગુરુવારે નવી આર્થિક ભાગીદારી માળખું, લશ્કરી સાધનોના સંયુક્ત વિકાસ માટે સંરક્ષણ કરાર અને તેલ પુરવઠાના વિક્ષેપો સામે સ્થિતિસ્થાપકતાને મજબૂત કરવા માટે ઉર્જા ક્ષેત્રમાં સહકારને વધુ ગાઢ બનાવવાના પગલાં સહિત અનેક મુખ્ય પહેલોની જાહેરાત કરી હતી. આ ઘોષણાઓ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને તેમના જાપાની સમકક્ષ સાને તાકાચી વચ્ચે શિખર સ્તરની વાતચીત બાદ કરવામાં આવી છે.બંને દેશો વચ્ચે વધતી જતી આર્થિક ભાગીદારી પર પ્રકાશ પાડતા પીએમ મોદીએ કહ્યું કે ગયા વર્ષે 100 થી વધુ નવા વેપાર કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, જેણે ભારતમાં $10 બિલિયનથી વધુના મૂલ્યના જાપાનીઝ રોકાણનો માર્ગ મોકળો કર્યો હતો.“અમારું લક્ષ્ય આગામી દાયકામાં જાપાનથી ભારતમાં 10 ટ્રિલિયન યેનનું રોકાણ આકર્ષવાનું છે, તેમજ દેશમાં કાર્યરત જાપાનીઝ કંપનીઓની સંખ્યા બમણી કરવાનો છે,” તેમણે કહ્યું.
જાપાન ભારતમાં રૂ. 1 ટ્રિલિયનનું રોકાણ કરવાની યોજના ધરાવે છે
જાપાન વિવિધ પ્રોજેક્ટ દ્વારા ભારતમાં આશરે રૂ. 1 ટ્રિલિયનનું રોકાણ કરવાની યોજના ધરાવે છે. ઓગસ્ટ 2025 થી બંને દેશો વચ્ચે 120 એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. ભારતમાં જાપાનનું આયોજિત રોકાણ ઓટો સેક્ટર, રિન્યુએબલ એનર્જી અને અન્ય સહિત વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સ માટે દેશભરમાં ફેલાયેલું છે. નવા મોટા પાયે રોકાણો ઉપરાંત, સેમિકન્ડક્ટર, AI અને ક્વોન્ટમ ટેક્નોલોજીમાં વિસ્તરણ, તેમજ બાયોગેસ અને ગ્રીન એમોનિયામાં મોટા રોકાણો સહિત સંખ્યાબંધ ક્ષેત્રોમાં સહકાર વધુ ગાઢ બન્યો છે.કેટલાક મુખ્ય પ્રોજેક્ટ્સમાં શામેલ છે:
- ડાઇકિન – સંશોધન અને વિકાસ સુવિધા (રૂ. 10 અબજ)
- સુમિતોમો કોર્પ – વ્યાપક સહયોગ (રૂ. 38 અબજ)
- ઇટોચુ કોર્પોરેશન/એલ એન્ડ ટી – કંડલા પોર્ટ ખાતે ગ્રીન એમોનિયા (3 લાખ ટન, રૂ. 189 અબજ)
- સુમીટોમો કોર્પ / રિન્યુએબલ એનર્જી કંપની (100 અબજ રૂપિયા)
- સુઝુકી/નવા પ્લાન્ટ માટે જમીન સંપાદન – (રૂ. 50 અબજ)
- MUFG/શ્રીરામ ફાઇનાન્સ – (રૂ. 400 અબજ)
- SMBC/Yes Bank – (રૂ. 170 અબજ)
- ફુજીફિલ્મ – સેમિકન્ડક્ટર સામગ્રીનું ઉત્પાદન
- NTT ડેટા/પર્સિસ્ટન્ટ સિસ્ટમ્સ – નેક્સ્ટ જનરેશન ટેલિકોમ ટેક
- બિડકિન વિસ્તારમાં ટોયોટા/નવો પ્લાન્ટ (વાર્ષિક ઉત્પાદન: 1 લાખ વાહનો; રોજગાર સર્જન: 2,800 નોકરીઓ)
- યાકુમો/IISc – બિલ્ડીંગ ક્વોન્ટમ ટેક્નોલોજી (ઇકોસિસ્ટમ/પાર્ટનરશિપ)
- સુઝુકી R&D/NDDB.nedf – આસામમાં બાયોગેસ પ્લાન્ટ
- તોહો કોકી/IIT ગુવાહાટી – સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમ
- બિજસી/મેઘાલય – ઉચ્ચ મૂલ્યવર્ધિત કૃષિ
- NTT ડેટા – સબમરીન કેબલ (38 અબજ રૂપિયા)
- મિત્સુબિશી ગેસ કેમ/ACME – ગ્રીન મિથેન (1 લાખ ટન, રૂ. 90 અબજ)
- IHI/ACME – 4 લાખ ટન ગ્રીન એમોનિયા ઉત્પાદન (રૂ. 295 બિલિયન)
- JFE સ્ટીલ/JSW – એકીકૃત સ્ટીલવર્ક (રૂ. 160 અબજ)
- મિત્સુબિશી ઇલેક્ટ્રિક/આઈઆઈટી હૈદરાબાદ – એઆઈ, ક્વોન્ટમ અને સુરક્ષા ક્ષેત્રોમાં માનવ મૂડીનો વિકાસ
- iSpace/Digantara – સંયુક્ત ચંદ્ર સંશોધન મિશન પર સહયોગ
આજની બેઠકના મુખ્ય પરિણામોમાં આર્થિક સુરક્ષા પરની ઘોષણા, કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તામાં સહકાર પર સંયુક્ત નિવેદન અને ઉર્જા પુરવઠા શૃંખલામાં સહકારને મજબૂત કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે કરારનો સમાવેશ થાય છે.બંને દેશોએ શિપબિલ્ડીંગ, ઉડ્ડયન અને લોજિસ્ટિક્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં સહકારને સરળ બનાવવા માટે ગતિશીલતા માળખું પણ પૂર્ણ કર્યું.“આજના અનિશ્ચિત વૈશ્વિક વાતાવરણમાં, ભારત અને જાપાન બંને આર્થિક અને ઉર્જા સુરક્ષાના નિર્ણાયક મહત્વને સમજે છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, અમે આર્થિક સુરક્ષા પર એક સંયુક્ત રોડમેપ તૈયાર કર્યો છે,” મોદીએ તેમના મીડિયા નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું.તેમણે કહ્યું કે રોડમેપ સેમિકન્ડક્ટર્સ, ક્વોન્ટમ ટેક્નોલોજી અને અદ્યતન સામગ્રી સહિતના વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં સપ્લાય ચેઇનની સ્થિતિસ્થાપકતાને વધારશે.બંને નેતાઓએ ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રના વિકાસની પણ સમીક્ષા કરી, જ્યાં ચીનની વધતી જતી સૈન્ય હાજરી મુખ્ય ચિંતા તરીકે ઉભરી આવી છે.“આજે ભારત અને જાપાન વિશ્વની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં સામેલ છે. મોદીએ કહ્યું, “મુક્ત, સમૃદ્ધ અને નિયમ આધારિત ઈન્ડો-પેસિફિક એ બંને દેશોની સહિયારી પ્રાથમિકતા છે.”“પ્રદેશની અગ્રણી લોકતાંત્રિક અને બજાર-લક્ષી અર્થવ્યવસ્થા તરીકે, અમે આજે ઘણી મહત્વપૂર્ણ પહેલો શરૂ કરી છે જે સમગ્ર ઈન્ડો-પેસિફિકમાં શાંતિ, સ્થિરતા અને વિકાસમાં યોગદાન આપશે,” તેમણે કહ્યું.ઉર્જા સુરક્ષા પર મોદીએ કહ્યું કે બંને દેશોએ સહયોગને મજબૂત કરવા ઘણા મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લીધા છે.“ભારત-જાપાન બાયો-ગેસ પહેલ હેઠળ, જાપાન ભારતમાં 1,000 બાયો-ગેસ અને ઓર્ગેનિક ફર્ટિલાઈઝર પ્લાન્ટ સ્થાપવામાં મદદ કરશે,” તેમણે કહ્યું.મોદીના જણાવ્યા અનુસાર, આ પહેલ ભારતીય ગામડાઓમાં સ્થિરતાને પ્રોત્સાહન આપશે, સમૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપશે અને ગ્રામીણ આજીવિકાને મજબૂત કરશે.તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ભારત અને જાપાન ઉર્જા સ્થિતિસ્થાપકતામાં સુધારો કરવા અને તેલ પુરવઠાના આંચકા જેવી પરિસ્થિતિઓ માટે સારી તૈયારી કરવા માટે એક મોટી પહેલ પર સંમત થયા છે.“વધુમાં, બેટરી, ગ્રીન હાઇડ્રોજન અને પરમાણુ ઊર્જામાં અમારી ભાગીદારી વૈશ્વિક સ્વચ્છ ઉર્જા સંક્રમણને ચલાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે,” મોદીએ કહ્યું.તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે બંને દેશો આર્થિક સુરક્ષાને સહિયારી જવાબદારી અને ઊર્જા સંક્રમણને સહિયારી તક માને છે.“અમે આ એજન્ડાને આગળ વધારવા અને આ ક્ષેત્રોમાં પરિવર્તન લાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છીએ,” તેમણે કહ્યું.