- ભારતની તકનીકી સિદ્ધિઓની ઉજવણી કરવા માટે સાયન્સ સિટીમાં નવા પ્રોજેક્ટ્સ અને ગેલેરીઓ
અમદાવાદ, 11 મે, 2026 – રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ પરંતુ ઐતિહાસિક શહેર તેની ધરોહર જાળવીને ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રે કેવી રીતે ચમકી શકે છે તેનું ઉદાહરણ અમદાવાદ પૂરું પાડે છે. ડૉ. વિક્રમ સારાભાઈના સપના આજે ડિજિટલ અને સ્માર્ટ અમદાવાદના રૂપમાં સાકાર થઈ રહ્યા છે. ભારતમાં દર વર્ષે 11 મે ‘રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ’ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ ભારતની વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધિઓ, નવીન સંશોધન અને ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતાનું પ્રતીક છે. 1998માં આ દિવસે ભારતે સંરક્ષણ અને વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં એક એવો ઈતિહાસ રચ્યો, જેણે સમગ્ર વિશ્વને ભારતની શક્તિનો પરિચય કરાવ્યો.
આ દિવસની ઉજવણી પાછળનું મુખ્ય કારણ રાજસ્થાનના પોખરણમાં 11 મે, 1998ના રોજ કરવામાં આવેલ સફળ પરમાણુ પરીક્ષણ છે. અબ્દુલ કલામની દેખરેખ હેઠળ તત્કાલિન વડાપ્રધાન શ્રી અટલ બિહારી વાજપેયીના નેતૃત્વમાં અને મહાન વૈજ્ઞાનિક ડૉ. એ.પી.જે.ઓપરેશન પાવર‘ પૂર્ણ થયું હતું. આ સફળતા સાથે ભારત પરમાણુ શક્તિ ધરાવતો વિશ્વનો છઠ્ઠો દેશ બન્યો. તેમજ અમદાવાદ સાયન્સ સિટી હંમેશા ટેકનોલોજી અને વિજ્ઞાન પ્રેમીઓ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર રહ્યું છે. નેશનલ ટેક્નોલોજી ડે નિમિત્તે, સાયન્સ સિટી ઘણા નવા આકર્ષણો અને અત્યાધુનિક સુવિધાઓ ઉમેરવા માટે તૈયાર છે જે મુલાકાતીઓને વિજ્ઞાનની રોમાંચક દુનિયામાં લઈ જશે.
આ વખતે દર વર્ષે 11 મેના રોજ ‘નેશનલ ટેક્નોલોજી ડે’ ઉજવવામાં આવે છે અમદાવાદ સાયન્સ સિટી તૈયાર થઈ રહ્યું છે ભારતની તકનીકી સિદ્ધિઓની ઉજવણી કરવા, ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓ અને યુવા સંશોધકોને પ્રેરણા આપવા માટે સાયન્સ સિટીમાં નવા પ્રોજેક્ટ્સ અને ગેલેરીઓ શરૂ થવા જઈ રહી છે.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ
સાયન્સ સિટીમાં આગામી સૌથી મોટું આકર્ષણ અત્યાધુનિક છે ડિજિટલ પ્લેનેટોરિયમ અને સ્પેસ ટેક્નોલોજી ઝોન હશે. અહીં મુલાકાતીઓ ISRO અને NASA મિશનની પ્રતિકૃતિઓ જોઈ શકે છે. આ ઝોનમાં વર્ચ્યુઅલ રિયાલિટી દ્વારા અવકાશ યાત્રાનો અનુભવ થશે. રોબોટિક ગેલેરીમાં નવા માનવીય રોબોટ્સ ઉમેરવામાં આવી રહ્યા છે. આ રોબોટ માત્ર વાતચીત જ નહીં, મુલાકાતીઓના પ્રશ્નોના જવાબ પણ આપશે. કૃત્રિમ બુદ્ધિ આપણા રોજિંદા જીવનમાં અને ઉદ્યોગોમાં કેવી રીતે ક્રાંતિ લાવી રહી છે તેના જીવંત પ્રદર્શનો અહીં મળી શકે છે.
પર્યાવરણની જાળવણી માટે ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરી શકાય તે દર્શાવતી ખાસ ગેલેરી પણ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનશે. જેમાં સૌર ઉર્જા, સ્માર્ટ એગ્રીકલ્ચર અને વેસ્ટ ટુ એનર્જી મોડલ દર્શાવવામાં આવશે. બાળકો ‘મજા સાથે શીખે’ તે માટે સાયન્સ પાર્કમાં નવા ઇન્ટરેક્ટિવ સાધનો મૂકવામાં આવશે. જેમાં ભૌતિક વિજ્ઞાનના જટિલ નિયમો સરળ પ્રયોગો દ્વારા સમજાવવામાં આવશે. અમદાવાદ સાયન્સ સિટી આ નવા આકર્ષણો સાથે ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે ગુજરાતની પ્રગતિનું પ્રતીક બની રહેશે. આ સુવિધાઓ માત્ર પ્રવાસન જ નહીં પરંતુ વિજ્ઞાન શિક્ષણ ક્ષેત્રે પણ એક નવો સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે.
યુવાનોમાં વૈજ્ઞાનિક ચેતના
‘મન કી બાત’ જેવા રાષ્ટ્રીય મંચ પરથી વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદી દ્વારા અમદાવાદ સાયન્સ સિટીનો ઉલ્લેખ માત્ર ગુજરાત માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દેશના વિજ્ઞાન શિક્ષણ અને સંદેશાવ્યવહાર સાથે સંકળાયેલા લોકો માટે ગૌરવ અને પ્રોત્સાહક બાબત છે. તે સાબિત કરે છે કે સાયન્સ સિટી તેના સ્થાપક ઉદ્દેશ્યોને સાકાર કરવામાં, ભારતના યુવાનોમાં વૈજ્ઞાનિક ચેતના જગાડવામાં અને તેમને ભવિષ્યના સંશોધકો બનવા માટે પ્રેરિત કરવામાં સફળ રહી છે. આ ઉલ્લેખ સાયન્સ સિટીની સમગ્ર ટીમને ભવિષ્યમાં વધુ ઉત્સાહ સાથે કામ કરવા અને વિજ્ઞાનની જ્યોતને વધુ પ્રજ્વલિત કરવા પ્રેરણા આપશે.
સાયન્સ સિટીમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, મશીન લર્નિંગ, ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ, ઓગમેન્ટેડ રિયાલિટી, બ્લોકચેન, સાયબર સિક્યોરિટી અને સ્માર્ટ સિટી ટેક્નોલોજી જેવી અત્યાધુનિક તકનીકોનું પ્રદર્શન કરતી નવી ડિજિટલ ગેલેરી બનાવવામાં આવશે. ‘અનલીશિંગ ધ ડિજિટલ ફ્યુચર’ નામની આ ગેલેરીમાં કુલ 12 થીમ આધારિત વિભાગો હશે. વિદ્યાર્થીઓ, યુવાનો અને સામાન્ય મુલાકાતીઓ માટે હેન્ડ-ઓન અને ઇન્ટરેક્ટિવ લર્નિંગ અનુભવ પ્રદાન કરવા માટે આ ગેલેરી ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. Edu.Tech, Med.Tech, Agri.Tech, Fin.Tech, સ્પેસ ટેક અને સ્માર્ટ સિટી ટેક્નોલોજી જેવા ક્ષેત્રોમાં ટેક્નોલોજી વાસ્તવિક જીવનમાં, સેવાઓ અને શાસનમાં કેવી રીતે ઉપયોગી બની રહી છે તે આ ગેલેરી સરળ ભાષામાં રજૂ કરશે.
આ પણ વાંચો: સોમનાથ અમૃત પર્વ નિમિત્તે વડાપ્રધાન દ્વારા પોસ્ટેજ સ્ટેમ્પ અને રૂ. 75 મૂલ્યના સિક્કાનું અનાવરણ કરવામાં આવ્યું
આ ગેલેરી ડિજિટલ સિસ્ટમ્સ કેવી રીતે કામ કરે છે, ડેટા, કમ્પ્યુટિંગ અને કનેક્ટિવિટી કેવી રીતે એકબીજા સાથે જોડાયેલી છે, તેમજ ટેકનોલોજી સમાજ, પર્યાવરણ અને અર્થતંત્રને કેવી રીતે અસર કરે છે જેવા વિષયો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. મુલાકાતીઓ ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ, ક્લાઉડ અને એજ કમ્પ્યુટિંગ, સ્માર્ટ સિટી સોલ્યુશન્સ અને ટકાઉ જીવન મોડલના ઉદાહરણો દ્વારા ભવિષ્યવાદી વિચારસરણીનો અનુભવ કરશે. સાયન્સ સિટી ખાતેની ગેલેરીમાં AI-આધારિત બદલાતી સિસ્ટમ્સ, બાયોટેકનોલોજી, ટકાઉ જીવનશૈલી, ક્વોન્ટમ ટેક્નોલોજી, હાયપર-કનેક્ટિવિટી, મેક-ઈન-ઈન્ડિયા ડિજિટલ ઈનોવેશન, ડિજિટલ સાક્ષરતા, બ્લોકચેન, સાયબર સિક્યુરિટી, સ્માર્ટ સિટી પ્લાનિંગ અને સ્પેસ ટેક્નોલોજી જેવા વિષયો પર અલગ-અલગ થીમ આધારિત ઝોન હશે, જે ભારતના ભવિષ્યના ડિજિટલ ચિત્રને રજૂ કરશે.