Mirabai Chanu won silver: આખરે એશિયન ગેમ્સમાં તે મેડલ જીતી લીધો જે તેમની કારકિર્દી દરમિયાન તેમનાથી દૂર રહ્યો હતો; તેમણે બુધવારે નાગોયામાં મહિલાઓની 49 કિગ્રા વર્ગમાં સિલ્વર મેડલ મેળવ્યો. તેમના 198 કિગ્રાના કુલ સ્કોરે આ પ્રતિષ્ઠિત ખંડીય સ્પર્ધામાં વેઈટલિફ્ટિંગ મેડલ માટે ભારતની 28 વર્ષની રાહનો પણ અંત આણ્યો.
ઉત્તર કોરિયાની રી સોંગ ગુમે કુલ 215 કિગ્રા વજન સાથે સતત ત્રીજી વખત એશિયન ગેમ્સનો ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો, જ્યારે ઈન્ડોનેશિયાની લુલુક ડાયના ટ્રી વિજયાનાએ 191 કિગ્રા સાથે બ્રોન્ઝ મેડલ મેળવ્યો. ચાનુનો સિલ્વર મેડલ એ 1998માં બેંગકોકમાં કર્નમ મલેશ્વરીના સિલ્વર મેડલ બાદ એશિયન ગેમ્સમાં ભારતનો પ્રથમ વેઈટલિફ્ટિંગ મેડલ હતો.
ચાનુ માટે આ પરિણામ એશિયન ગેમ્સના ત્રણ ખૂબ જ અલગ અનુભવો બાદ મળ્યું છે. તેઓ 2014માં ઈન્ચિયોનમાં નવમા સ્થાને રહ્યા હતા, 2018માં પીઠની ઈજાને કારણે જકાર્તા ગેમ્સમાં ભાગ લઈ શક્યા ન હતા અને 2023માં હાંગઝોઉમાં ‘ક્લીન એન્ડ જર્ક’ દરમિયાન થયેલી ઈજાને કારણે તેમની સ્પર્ધામાં અવરોધ આવતા ચોથા સ્થાને રહ્યા હતા.
આ વર્ષની શરૂઆતમાં ગ્લાસગોમાં સતત ત્રીજી વખત કોમનવેલ્થ ગેમ્સનો ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા બાદ તેઓ આ સ્પર્ધામાં સારા આત્મવિશ્વાસ અને લય સાથે ઉતર્યા હતા. ચાનુએ ત્યાં ‘સ્નેચ’માં 85 કિગ્રા અને ‘ક્લીન એન્ડ જર્ક’માં 105 કિગ્રા વજન ઉઠાવ્યું હતું, પરંતુ એશિયન ગેમ્સમાં ડિફેન્ડિંગ ચેમ્પિયન અને વર્લ્ડ ચેમ્પિયન રીના નેતૃત્વમાં વધુ મજબૂત સ્પર્ધકોનો સામનો કરવાનો હતો.
Mirabai Chanu won silver : ચાનુએ કેવી રીતે મેડલ જીત્યો?
ચાનુએ ‘સ્નેચ’ રાઉન્ડ દરમિયાન પોતાની સ્પર્ધાત્મક સ્થિતિ જાળવી રાખી હતી; તેમણે ત્રણેય પ્રયાસો સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા અને 87 કિગ્રાના સ્કોર સાથે રાઉન્ડ પૂરો કર્યો. રીએ 94 કિગ્રા વજન ઉઠાવીને વધુ સરસાઈ મેળવી લીધી હતી, જેના કારણે મેડલની રેસમાં ટકી રહેવા માટે ચાનુને ‘ક્લીન એન્ડ જર્ક’ રાઉન્ડમાં મજબૂત પ્રદર્શનની જરૂર હતી.
ભારતીય ખેલાડીએ 107 કિગ્રાથી શરૂઆત કરી અને ત્યારબાદ તેમના બીજા પ્રયાસમાં 111 કિગ્રા વજન સફળતાપૂર્વક ઉઠાવ્યું. આનાથી તેમનો કુલ સ્કોર 198 કિગ્રા થયો અને તેમને વિજયાના પર નોંધપાત્ર સરસાઈ મળી, કારણ કે વિજયાના તેમનો 107 કિગ્રાનો ‘ક્લીન એન્ડ જર્ક’ પ્રયાસ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી શક્યા ન હતા.
રીનું પ્રદર્શન એક અલગ જ સ્તરનું હતું. તેમણે 121 કિગ્રાનો પ્રયાસ કરતા પહેલા 116 કિગ્રા વજન ઉઠાવ્યું હતું, જેનાથી તેમણે વર્લ્ડ રેકોર્ડ બનાવ્યો અને કુલ 215 કિગ્રા સાથે સ્પર્ધા પૂરી કરી. ચાનુ ગોલ્ડ મેડલ માટે પડકાર આપી શક્યા નહીં, પરંતુ ‘ક્લીન એન્ડ જર્ક’માં તેમના બે સફળ પ્રયાસો સિલ્વર મેડલ સુરક્ષિત કરવા માટે પૂરતા સાબિત થયા. ત્રણ વર્ષ પહેલાં તે સફળતાની કેટલી નજીક પહોંચી હતી તે જોતાં આ મેડલ વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. હાંગઝોઉમાં ‘ક્લીન એન્ડ જર્ક’ રાઉન્ડ દરમિયાન ઈજા થવાને કારણે ચાનું ૧૯૧ કિગ્રાના કુલ વજન સાથે ચોથા સ્થાને રહી હતી અને ખૂબ જ નજીકના અંતરથી મેડલ જીતવાથી વંચિત રહી ગઈ હતી.
Mirabai Chanu won silver : મલ્લેશ્વરીના ૨૮ વર્ષ બાદ
ભારતને વેઈટલિફ્ટિંગમાં અગાઉ એશિયન ગેમ્સનો મેડલ ૧૯૯૮માં મલ્લેશ્વરીએ અપાવ્યો હતો, જ્યારે તેણે બેંગકોકમાં સિલ્વર મેડલ જીત્યો હતો. ત્યારથી લઈને અત્યાર સુધી કોઈ પણ ભારતીય વેઈટલિફ્ટર આ ખંડીય રમતોમાં મેડલ જીતી શક્યું ન હતું; આમ, ચાનુંના આ પરિણામે ૨૮ વર્ષના લાંબા અંતરનો અંત આણ્યો છે.
આ સિદ્ધિ સાથે ચાનુંના મેડલ સંગ્રહમાં રહેલી એક નોંધપાત્ર ખાલી જગ્યા પણ ભરાઈ ગઈ છે. તેણે ઓલિમ્પિક, વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ અને કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં મેડલ્સ જીત્યા છે – જેમાં સતત ત્રણ કોમનવેલ્થ ગેમ્સના ગોલ્ડ મેડલનો પણ સમાવેશ થાય છે – પરંતુ એશિયન ગેમ્સમાં મેડલ જીતવાનું લક્ષ્ય તેના માટે અપ્રાપ્ય રહ્યું હતું.
નાગોયામાં આ સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ. ચાનુંનું ૧૯૮ કિગ્રાનું કુલ વજન ‘રી’ (Ri) ના ૨૧૫ કિગ્રાના રેકોર્ડ-બ્રેકિંગ પ્રદર્શનની બરાબરી કરવા માટે પૂરતું નહોતું, પરંતુ તે ભારતને એશિયન ગેમ્સ વેઈટલિફ્ટિંગમાં ફરીથી મેડલ અપાવવા અને ૩૧ વર્ષીય ખેલાડીને આ સ્પર્ધામાં તેનો પ્રથમ મેડલ અપાવવા માટે પૂરતું સાબિત થયું.