આંતરરાષ્ટ્રીય કુટુંબ દિવસ: આજના આધુનિક યુગમાં જ્યાં એકલ કુટુંબ પ્રથા ઝડપથી વધી રહી છે, ત્યારે સુરતના સલાબતપુરા વિસ્તારમાં આવેલી ‘બોર્ડર વાલા હવેલી’ નામની ઐતિહાસિક હવેલી સંયુક્ત પરિવારની અનોખી સીમાચિહ્ન બની રહી છે. એક સમય હતો જ્યારે આ હવેલીમાં એક પરિવારના 100 થી વધુ સભ્યો સાથે રહેતા હતા, પરંતુ બદલાતા સમય સાથે આધુનિકતા અને સગવડતાના કારણે 100 સભ્યોના મોટા પરિવારમાંથી પરિવારના સભ્યોની સંખ્યા ઘટીને 38 થઈ ગઈ છે. આ પરિવારના વડીલ કહે છે, ‘આજે પણ જો કોઈ જવા દેવાનું શીખે તો સંયુક્ત કુટુંબમાં રહેવું શક્ય છે.’
‘બોર્ડર વાલા મેન્શન’ હવેલી વર્લ્ડ ફેમિલી ડે પર એક મોડેલ બની
કોટ વિસ્તારના સલાબતપુરા ધામલાવાડમાં ‘બોર્ડર વાલા હવેલી’ બની છે, બિલ્ડિંગ વર્લ્ડ ફેમિલી ડે માટે નમૂનો બની છે. આઝાદીના વર્ષમાં 1947માં બનેલી આ ઈમારતમાં એક સમય એવો હતો કે જ્યાં એક જ પરિવારના 100 લોકો સાથે રહેતા હતા. એટલું જ નહીં પણ દરેકનું ભોજન એક જ રસોડામાં બનતું હતું. જો કે, હવે પરિવારના સભ્યોની સંખ્યા 38 પર પહોંચી ગઈ છે. ઘર એટલું વિશાળ અને જીવંત હતું કે આખું ઘર મોર્નિંગ વોકથી લઈને રાત્રિભોજન સુધી ઉત્સવમય લાગતું હતું. પરિવારનો પ્રભાવ એટલો મોટો હતો કે તેમાં 75 જેટલા મતદારોનો સમાવેશ થતો હતો.
પરિવારના વડા મનહરભાઈ બોર્ડરવાલા કહે છે, ‘દાદા વેણીલાલ અને તેમના ભાઈઓ બેચરદાસ અને પરભુભાઈનો સંયુક્ત પરિવાર આ બિલ્ડિંગમાં રહેતો હતો. પછી તેમના પુત્રો ગંગારામ, ચુનીલાલ ભગવાનદાસ અને ચંપકલાલ અને પ્રાણજીવનભાઈનો પરિવાર અને પછી અમે ત્રીજી પેઢી. આ બિલ્ડીંગમાં એક સમયે એક પરિવારના 100 સભ્યો રહેતા હતા. નવી પેઢીઓ જુદી જુદી માનસિકતા સાથે આગળ વધી અને સભ્યો કારકિર્દીને કારણે અલગ થવા લાગ્યા. હાલમાં આ જ હવેલીમાં અંદાજે 38 સભ્યો રહે છે. સભ્યો હજુ પણ એક જ ઘરમાં રહે છે, પરંતુ હવે પહેલાની જેમ એક પણ ચૂલો રહ્યો નથી. રસોડા અલગ થઈ ગયા છે, પરંતુ લાગણીઓ અને સંબંધો હજુ પણ છે.’
આ પણ વાંચોઃ જામનગરઃ ‘જેસીબી ચાલશે તો પથ્થરમારો કરીશું’, વૃદ્ધ દંપતીના વિરોધ વચ્ચે ₹3.50 કરોડની સરકારી જમીન મુક્ત કરાઈ
આજકાલ લોકો એક પણ બાળક અને માતા-પિતા સાથે રહેતા નથી, તો તમે આટલા મોટા પરિવાર સાથે કેવી રીતે જીવો છો, તેમણે કહ્યું હતું કે, ‘જરૂર હોય તો હજુ પણ આપણે મોટું મન રાખીએ અને જૂની અને નવી પેઢી વચ્ચે સુમેળ સાધવા માટે જવા દો. તેથી પરિવારના સભ્યો સાથે રહે છે.’
વિશ્વ પરિવાર દિવસ નિમિત્તે સુરતની આ હવેલી દરેકને એક સંદેશ આપે છે કે ભલે સમય બદલાય, ઘરના ઓરડાઓ અલગ પડે, ચૂલા અલગ પડે, સાચો પરિવાર એ જ છે જે એકસંપ રહે.