વડોદરા : વડોદરામાં 2024 અને 2025 એમ બે વર્ષમાં કુલ 104119 મિલકત વેચાણ દસ્તાવેજો નોંધાયા છે. તેમાંથી 26087 મિલકતો મહિલાઓ દ્વારા ખરીદવામાં આવી હોવાનું નોંધવામાં આવ્યું છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં ખરીદેલી મિલકતોમાં 25 ટકા મહિલાઓની માલિકીની છે. મહિલાઓ દ્વારા ખરીદાયેલ મિલકત વેચાણ દસ્તાવેજોમાં કુલ રૂ. 152.34 કરોડની નોંધણી ફી માફ કરવામાં આવી છે.
નોંધનીય છે કે મિલકતોની નોંધણી માટે દસ્તાવેજો બનાવવામાં આવે ત્યારે નોંધણી ફીની રકમમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવે છે. આ રજિસ્ટ્રેશન ફીની રકમથી બચવા માટે, ઘણા લોકો મહિલાના નામે દસ્તાવેજો મેળવવાનો આગ્રહ રાખે છે. અથવા ઘરમાં એક મિલકત પુરુષના નામે હોય તો બીજી મિલકત પણ સ્ત્રીના નામે હોય છે. મહિલાઓના નામે દસ્તાવેજોની નોંધણી કરાવવાનું ચલણ પણ ઘણા સમયથી વધી રહ્યું છે.
વડોદરામાં છેલ્લા બે વર્ષમાં મહિલાઓ દ્વારા ખરીદવામાં આવેલી મિલકતોમાં વર્ષ-2024માં 12491 દસ્તાવેજો નોંધાયા હતા. જ્યારે વર્ષ-2025માં આ સંખ્યા વધીને 13596 થઈ હતી.વડોદરા શહેર અને જિલ્લાની કુલ 15 સબ રજિસ્ટ્રાર કચેરીઓ પૈકી વડોદરા-4 સબ રજિસ્ટ્રાર કચેરીએ મહિલાઓના નામે સૌથી વધુ દસ્તાવેજો નોંધાયા છે. વર્ષ-2024માં મહિલાઓએ દસ્તાવેજોની નોંધણીમાં રૂ.45 કરોડ નોંધણી ફીનો લાભ લીધો હતો. જ્યારે વર્ષ-2025માં રૂ.106.70 કરોડનો લાભ મળ્યો હતો.
ઉલ્લેખનીય છે કે, મહિલાઓને આર્થિક રીતે સશક્ત બનાવવા અને મિલકતમાં તેમનો હિસ્સો વધારવા માટે સરકાર દ્વારા નોંધણી ફીમાં રાહત આપવામાં આવી છે. આ આર્થિક રાહતને કારણે મધ્યમ અને ઉચ્ચ મધ્યમ વર્ગના પરિવારો હવે જીવનસાથી, માતા કે પુત્રીના નામે મિલકત રાખવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે.
રાજ્યમાં મહિલાઓ માટે સ્ટેમ્પ ડ્યુટી 3.9% છે અને કોઈ નોંધણી ફી નથી, જ્યારે પુરુષો માટે તે 4.9% સ્ટેમ્પ ડ્યુટી અને એક ટકા નોંધણી ફી છે. મહિલા પ્રોપર્ટી ખરીદદારો માટે ઉપલબ્ધ અન્ય લાભો પૈકી, ઘણી બેંકો અને હોમ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ મહિલા ઋણધારકોને ડિસ્કાઉન્ટેડ હોમ લોન વ્યાજ દર ઓફર કરે છે. ઓછા વ્યાજ દર લાખો રૂપિયા બચાવી શકે છે.
જો પ્રોપર્ટી રૂ. 50 લાખની હોય તો મહિલાને સીધો રૂ. 50 હજારનો ફાયદો થશે
દસ્તાવેજની નોંધણી માટે મહિલાઓને નોંધણી ફીમાંથી વિશેષ મુક્તિ. સામાન્ય રીતે જ્યારે કોઈ દસ્તાવેજની નોંધણી કરાવવાની હોય ત્યારે એક ટકા વળતર રજિસ્ટ્રેશન ફી તરીકે વસૂલવામાં આવે છે પરંતુ જ્યારે દસ્તાવેજ માત્ર મહિલાઓના નામે નોંધાયેલ હોય ત્યારે આ એક ટકા નોંધણી ફી માફ કરવામાં આવે છે. એટલે કે જો કોઈ મહિલાના નામે પ્રોપર્ટીનો દસ્તાવેજ હોય અને તેની બદલી રૂ. 50 લાખ હોય તો તે મહિલાએ એક ટકા તરીકે રૂ. 50 હજાર રજિસ્ટ્રેશન ફી ચૂકવવાની નથી.