નવી દિલ્હી: ભારત અને જાપાને બુધવારે નવી દિલ્હીમાં ઉચ્ચ-સ્તરીય દ્વિપક્ષીય બેઠક દરમિયાન ક્વોન્ટમ સાયન્સ અને તબીબી ઉપકરણોના ક્ષેત્રમાં કરારોની આપ-લે કરીને, ઉભરતી તકનીકો અને આરોગ્ય સંશોધનમાં તેમના સહકારને મજબૂત બનાવ્યો.જાપાનના વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી નીતિ અને અવકાશ નીતિના રાજ્ય મંત્રી ઓનોડા કિમી, ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળ સાથે, ક્વોન્ટમ સાયન્સ, આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ, હેલ્થ રિસર્ચ અને એડવાન્સ કોમ્પ્યુટિંગ સહિતની અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીમાં સહકાર અંગે ચર્ચા કરવા માટે કેન્દ્રીય મંત્રી ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહને મળ્યા હતા.આ બેઠકમાં જાપાન એજન્સી ફોર મેડિકલ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (AMED), ઈન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) અને ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ સાયન્સ એન્ડ ટેક્નોલોજી (DST) વચ્ચે આરોગ્ય અને તબીબી ઉપકરણોમાં સહકાર મેમોરેન્ડમ (MOC)નું આદાનપ્રદાન જોવા મળ્યું હતું. જાપાનની કેબિનેટ ઓફિસ અને ડીએસટી વચ્ચે ક્વોન્ટમ સાયન્સ અને ટેક્નોલોજીમાં સહકાર અંગેના લેટર ઓફ ઈન્ટેન્ટ (LOI) પર પણ હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ભાગીદારીનો ઉદ્દેશ્ય “ઉભરતી અને નિર્ણાયક તકનીકો પર મજબૂત ધ્યાન કેન્દ્રિત” સાથે “વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને નવીનતા” માં ભારત-જાપાન વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને આગળ વધારવાનો છે.સભાને સંબોધતા ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહે કહ્યું, “ભારત અને જાપાન વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજીમાં કુદરતી તાલમેલ ધરાવે છે. જ્યારે જાપાન અદ્યતન તકનીકી ક્ષમતાઓ લાવે છે, ત્યારે ભારત પ્રતિભાશાળી માનવ સંસાધનોનો વિશાળ પૂલ પ્રદાન કરે છે. સાથે મળીને, અમે સરહદી વિસ્તારોમાં નવીનતાને વેગ આપી શકીએ છીએ અને સંશોધનને અસરકારક સામાજિક પરિણામોમાં અનુવાદિત કરી શકીએ છીએ.”તેમણે જણાવ્યું હતું કે “ક્વોન્ટમ ટેક્નોલોજી, સાયબર-ફિઝિકલ સિસ્ટમ્સ, ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી, ક્લીન એનર્જી અને એડવાન્સ્ડ કમ્પ્યુટિંગ” માં રાષ્ટ્રીય મિશન દ્વારા ડીપ ટેક ક્ષેત્રો પર ભારતનું વધતું ધ્યાન “સંયુક્ત સંશોધન, સહ-વિકાસ અને ઔદ્યોગિક ભાગીદારી” માટે તકોનું સર્જન કરી રહ્યું છે.મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ચર્ચાઓ ઓગસ્ટ 2025 માં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની જાપાન મુલાકાતના પરિણામો પર આધારિત હતી, જ્યાં બંને દેશો ભારત-જાપાન વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને નવીનતા ભાગીદારી હેઠળ સહયોગને વિસ્તૃત કરવા સંમત થયા હતા.વાતચીત દરમિયાન બોલતા, ઓનોડા કિમીએ ભારતની “ઝડપી આર્થિક વૃદ્ધિ અને નવીનતા પ્રત્યેની તેની મજબૂત પ્રતિબદ્ધતા,” ખાસ કરીને “તમામ ક્ષેત્રોમાં કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તાના મોટા પાયે અપનાવવાની” પ્રશંસા કરી.તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ભારતીય શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ સાથેનું તેમનું જોડાણ “યુવાન સંશોધકોમાં નિષ્ફળતામાંથી શીખવાની અને નવીનતા કરવાનું ચાલુ રાખવાની ક્ષમતા સાથે સ્થિતિસ્થાપકતાની મજબૂત સંસ્કૃતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે.”મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, જાપાની પક્ષે હાઇલાઇટ કર્યું હતું કે ક્વોન્ટમ અને AI સહિત “અદ્યતન ઉત્પાદન અને કોમ્પ્યુટેશનલ ટેક્નોલોજી”માં દેશની શક્તિઓ ભારતની વધતી જતી ટેકનોલોજી ઇકોસિસ્ટમ સાથે નજીકથી મેળ ખાય છે.બંને પક્ષોએ ભારતના રાષ્ટ્રીય ક્વોન્ટમ મિશન હેઠળ સહકાર અંગે પણ ચર્ચા કરી, જેમાં ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ, સંચાર, સંવેદના અને સુરક્ષિત સંચાર નેટવર્ક્સ જેવા ક્ષેત્રોને આવરી લેવામાં આવ્યા છે. જાપાને તેના ક્વોન્ટમ ઇનોવેશન હબમાંથી આંતરદૃષ્ટિ શેર કરી અને તેમને ભારતીય સંસ્થાઓ સાથે જોડવામાં રસ દર્શાવ્યો.ચર્ચાઓમાં બંને દેશો વચ્ચે શૈક્ષણિક અને ઔદ્યોગિક ભાગીદારીને મજબૂત કરવાના હેતુથી જાપાનમાં ભારતીય સંશોધકો માટે સંશોધક ગતિશીલતા કાર્યક્રમો, સંયુક્ત ઇનોવેશન પ્લેટફોર્મ અને ઇન્ડસ્ટ્રી ઇન્ટર્નશિપને પણ આવરી લેવામાં આવી હતી.મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે બંને દેશો વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને નવીનતામાં ભારત-જાપાન સહયોગને વધુ મજબૂત કરવા માટે “સંશોધક-થી-સંશોધક સહયોગ, સંસ્થાકીય ભાગીદારી અને ઉદ્યોગ સંબંધો” દ્વારા જોડાણને વધુ ગાઢ બનાવવા સંમત થયા છે.