ભારતીય રેલ્વેની પ્રથમ LNG ડીઝલ ટ્રેન: પશ્ચિમ રેલવેના અમદાવાદ સ્થિત ઇન્ટિગ્રેટેડ કોચિંગ ડેપો (ICD) એ ભારતીય રેલવેની પ્રથમ લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG)-ડીઝલ આધારિત ડ્યુઅલ ફ્યુઅલ ડેમુ ટ્રેનનું સાબરમતી ખાતે નિરીક્ષણ કર્યું હતું.
અમદાવાદ મંડલ રેલ મેનેજર વેદ પ્રકાશે જણાવ્યું હતું કે, ભારતીય રેલ્વેએ સ્વચ્છ, પર્યાવરણ-મૈત્રીપૂર્ણ અને આર્થિક રેલ કામગીરીની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે, ભારતીય રેલ્વેમાં પ્રથમ વખત, પશ્ચિમ રેલ્વેના અમદાવાદ મંડળે ડીઝલ ઈલેક્ટ્રીક મલ્ટીપલ યુનિટ (DEPC)ની ડ્રાઇવિંગ પાવર કાર (DPC)માં સફળતાપૂર્વક એલએનજી આધારિત ડ્યુઅલ ફ્યુઅલ સિસ્ટમ અપનાવી છે.
આ યોજના હેઠળ, 1400 એચપીના બે ડેમુ ડીપીસીને ડીઝલ + એલએનજી ડ્યુઅલ ફ્યુઅલ સિસ્ટમમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં લગભગ 40 ટકા સુધી ડીઝલની જગ્યાએ એલએનજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ બંને રૂપાંતરિત ડીપીસી પર 2000 કિલોમીટરથી વધુની સફળ ફિલ્ડ ટ્રાયલ પૂર્ણ કરવામાં આવી છે અને હાલમાં કોઈપણ સમસ્યા વિના નિયમિત પેસેન્જર સેવામાં ચલાવવામાં આવી રહી છે.
એલએનજી (લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ) ડ્યુઅલ ફ્યુઅલ સિસ્ટમ્સના મુખ્ય ફાયદા
1. પર્યાવરણીય લાભો
એન્જિન ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો, ખાસ કરીને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO₂), નાઇટ્રોજન ઓક્સાઇડ્સ (NOx) અને પાર્ટિક્યુલેટ મેટર (PM).
રેલ્વે લાઇનની આસપાસ હવાની ગુણવત્તામાં સુધારો કરવો અને રાષ્ટ્રીય પર્યાવરણીય લક્ષ્યોને પૂર્ણ કરવામાં મદદ કરવી.
બળતણ ખર્ચમાં ઘટાડો
ડીઝલની સરખામણીમાં એલએનજી સસ્તું છે. ડીઝલને આંશિક રીતે એલએનજી સાથે બદલવાથી સંચાલન ખર્ચમાં નોંધપાત્ર બચત થાય છે.
પરીક્ષણના આંકડાઓના આધારે, એક DPCમાંથી આશરે ₹11.9 લાખ પ્રતિ વર્ષ અને 8-કોચ DEMU રેક (2 DPC)માંથી લગભગ ₹23.9 લાખ પ્રતિ વર્ષ બચત શક્ય છે.
આ પણ વાંચોઃ અમદાવાદઃ માણેકબાગ સોસાયટીમાં 1.47 કરોડની ચોરીનો મામલો ઉકેલાયો, ક્રાઈમ બ્રાન્ચે બે રીઢો તસ્કરોને ઝડપી પાડ્યા
2. અમલીકરણમાં સુગમતા
ડ્યુઅલ ફ્યુઅલ એન્જિન સેવામાં કોઈપણ વિક્ષેપ વિના, ઇંધણની ઉપલબ્ધતા મુજબ ડીઝલ અને એલએનજી વચ્ચે સરળતાથી સ્વિચ કરી શકે છે.
3. કાર્યક્ષમતામાં કોઈ ઘટાડો નહીં
ડ્યુઅલ ફ્યુઅલ સિસ્ટમ એવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે કે એન્જિનની શક્તિ અને વિશ્વસનીયતા પરંપરાગત ડીઝલ એન્જિન જેવી જ છે, જેનાથી ઇંધણના અર્થતંત્રની સાથે ઉત્તમ કાર્યક્ષમતા સુનિશ્ચિત થાય છે અને પ્રદૂષણમાં ઘટાડો થાય છે.
લગભગ 2200 લિટર ક્ષમતાની LNG ટાંકી (આશરે 950-1000 kg વાપરી શકાય તેવી LNG) સ્વીકૃત ડિઝાઇન મુજબ DPC માં સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. એક જ ફુલ ફિલ 222 કિમીની દૈનિક કામગીરી માટે પૂરતો LNG પૂરો પાડે છે, જે વારંવાર રિફ્યુઅલિંગની જરૂરિયાત ઘટાડે છે.
આ પણ વાંચોઃ સુરેન્દ્રનગરમાં ખનીજ ચોરીનું કૌભાંડ: 4 મહિનામાં 102 ખાણ પકડાઈ, છતાં માફિયાઓ પોલીસથી બચી ગયા!
ઉત્સર્જન પરીક્ષણો અને આરડીએસઓ દ્વારા અંતિમ સ્વીકૃતિ પછી આ તકનીકને વધુ વિસ્તૃત કરવામાં આવશે. આગળના તબક્કામાં, વધુ 8 DEMU DPCsને ડ્યુઅલ ફ્યુઅલ સિસ્ટમમાં રૂપાંતરિત કરવાની યોજના છે, જે સ્વચ્છ ઊર્જા, ઓછા કાર્બન ઉત્સર્જન અને ખર્ચ-અસરકારક કામગીરી માટે ભારતીય રેલવેની પ્રતિબદ્ધતાને વધુ મજબૂત કરશે.
