નવી દિલ્હી: CBSE ના મોટા પાયે ઓન-સ્ક્રીન માર્કિંગ (OSM) પ્રોજેક્ટ પાછળની ટેન્ડર પ્રક્રિયા સઘન ચકાસણી હેઠળ આવી છે કારણ કે પ્રાપ્તિ રેકોર્ડ્સથી જાણવા મળ્યું છે કે હૈદરાબાદ સ્થિત Koempt Edutech Pvt Ltd એ ટેકનિકલ મૂલ્યાંકનમાં Tata Consultancy Services (TCS) ને પાછળ છોડી દીધી છે.સ્કોરિંગ પેટર્નએ કેટલાક પ્રાપ્તિ નિરીક્ષકોમાં પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે કે શું મોટી ટેક્નોલોજી અને સિસ્ટમ્સ એકીકરણ ક્ષમતાઓ ધરાવતી કંપનીઓની સરખામણીમાં ટેન્ડર ડિઝાઇનથી સંકુચિત રીતે વ્યાખ્યાયિત પૂર્વ પરીક્ષા-સ્કેનિંગ અનુભવ ધરાવતી કંપનીઓને અપ્રમાણસર ફાયદો થયો છે.આ કરારમાં આ વર્ષે રજૂ કરવામાં આવેલી CBSEની સંપૂર્ણ ડિજિટાઇઝ્ડ મૂલ્યાંકન પ્રણાલી હેઠળ ધોરણ XII ની અંદાજે 9.9 મિલિયન ઉત્તરવહીઓનું સ્કેનિંગ અને ડિજિટલ મૂલ્યાંકન સામેલ હતું.TOI દ્વારા સમીક્ષા કરાયેલા ટેન્ડર દસ્તાવેજો દર્શાવે છે કે ટેકનિકલ મૂલ્યાંકનમાં Coempt એ 100 માંથી 91 ગુણ મેળવ્યા હતા, TCS કરતાં માત્ર આગળ, જેણે 89 પોઈન્ટ મેળવ્યા હતા. બંને કંપનીઓ પ્રમાણપત્ર, માનવશક્તિ, સુરક્ષા અનુપાલન, ડિઝાસ્ટર રિકવરી સિસ્ટમ્સ અને સોલ્યુશન આર્કિટેક્ચર સહિતના ઘણા પરિમાણોમાં નજીકથી મેળ ખાતી હતી.મુખ્ય તફાવત “અગાઉના અનુભવ” શ્રેણીમાં ઉભરી આવ્યો, જે ખાસ કરીને ડિજિટલ મૂલ્યાંકન માટે વ્યક્તિલક્ષી જવાબ સ્ક્રિપ્ટના સ્કેનિંગ અને વિતરણ સાથે સંબંધિત છે.ટેકનિકલ મૂલ્યાંકન પત્રક મુજબ, ટેકનિકલ પ્રેઝન્ટેશન અને લાઈવ ડેમોન્સ્ટ્રેશન વિભાગમાં ઉચ્ચ ગુણ મેળવ્યા હોવા છતાં, Koempt એ સંપૂર્ણ ગુણ મેળવ્યા, જ્યારે TCS એ કેટેગરીમાં શૂન્ય ગુણ મેળવ્યા.કોએમ્પ્ટને મોટા પાયે ડિજિટલ એસેસમેન્ટ પ્રોજેક્ટ્સ અને એકસાથે બહુવિધ મૂલ્યાંકન કેન્દ્રોનું સંચાલન કરવાના તેના અનુભવ માટે સંપૂર્ણ માર્ક્સ પણ પ્રાપ્ત થયા છે. જો કે, TCS ને તેના મોટા નાણાકીય સ્કેલ અને ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતાના કારણે ટર્નઓવર માપદંડો હેઠળ મહત્તમ માર્ક્સ મળ્યા છે.નાણાકીય બિડમાં પણ મોટો તફાવત જાહેર થયો હતો.બિડ દસ્તાવેજો અનુસાર, કોએમ્પ્ટે પ્રોસેસિંગ વોલ્યુમના આધારે ઉત્તર પુસ્તિકા દીઠ આશરે રૂ. 24.8 થી રૂ. 25.7 ની વચ્ચેના દરો ક્વોટ કર્યા હતા, જ્યારે TCS એ સમાન કેટેગરીમાં પ્રતિ પુસ્તિકા રૂ. 53 અને રૂ. 65 ની વચ્ચે ક્વોટ કર્યા હતા.ટીસીએસ માટે અંદાજિત બિડ કિંમત લગભગ રૂ. 384.6 કરોડ હતી જ્યારે કોએમ્પટ માટે રૂ. 951.3 કરોડની સરખામણીમાં આશરે રૂ. 566 કરોડનો તફાવત હતો.CBSE દ્વારા અપનાવવામાં આવેલા ગુણવત્તા અને ખર્ચ આધારિત પસંદગી (QCBS) મોડલ હેઠળ, ટેકનિકલ સ્કોર્સનું વેઇટેજ 70% હતું જ્યારે નાણાકીય બિડનું વેઇટેજ 30% હતું. કેન્દ્ર સરકારના એક ભૂતપૂર્વ પ્રોક્યોરમેન્ટ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, “થોડી ટેકનિકલ ધાર અને નોંધપાત્ર રીતે ઓછી બિડ ધરાવતા બિડરને જ્યારે ભારાંકિત સ્કોર્સને જોડવામાં આવે ત્યારે મોટો ફાયદો થાય છે.”પ્રાપ્તિ પ્રક્રિયાએ પણ ધ્યાન આકર્ષિત કર્યું છે કારણ કે CBSE એ ઓગસ્ટ 2025 માં જારી કરાયેલ દરખાસ્ત માટેની અનુગામી વિનંતીમાં કેટલીક તકનીકી શરતોમાં ફેરફાર કરતા પહેલા અગાઉના બે ટેન્ડર રાઉન્ડમાં લાયક વિક્રેતાને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું ન હતું.જો કે, અધિકારીઓએ સૂચનોને નકારી કાઢ્યા હતા કે કોએમ્પ્ટની તરફેણ કરવામાં આવી હતી.CBSE સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે મૂલ્યાંકન ટેન્ડર દસ્તાવેજમાં નિર્ધારિત ધોરણો અનુસાર અને જાહેર ખરીદીને સંચાલિત કરતા સામાન્ય નાણાકીય નિયમો હેઠળ સખત રીતે કરવામાં આવ્યું હતું. અધિકારીઓએ દલીલ કરી હતી કે ટેકનિકલ રાઉન્ડમાં બોર્ડ પાસે મર્યાદિત વિવેકબુદ્ધિ છે અને કોએમ્પ્ટે બિડની શરતોમાં નિર્ધારિત તમામ યોગ્યતા જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરી છે.એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, “જે કંપનીએ ટેકનિકલ જરૂરિયાતો પૂરી કરી હતી અને ઉચ્ચતમ સંયુક્ત QCBS સ્કોર હાંસલ કર્યો હતો તે QCBS જોગવાઈઓ અનુસાર પસંદ કરવામાં આવી હતી.”CBSEની ડિજિટલ એસેસમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમની વધતી જતી ચકાસણી અને 2026ની બોર્ડ પરીક્ષાઓ માટે દેશભરમાં OSM સિસ્ટમને રોલ આઉટ કરવાની ગતિ અંગેના પ્રશ્નો વચ્ચે ટેન્ડરે વ્યાપક મહત્વ પ્રાપ્ત કર્યું છે.