નેતાઓના નાટક કરતાં ‘નોટા’ બહેતર!? સત્તાની શતરંજમાં વિકલ્પના અભાવે ભાજપ હારી જશે! | ગુજરાત સ્થાનિક ચૂંટણી 2026 10000 બેઠકો પર વધતા NOTA વલણ અને વ્યૂહાત્મક લડાઈ

ગુજરાત સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણી 2026: લોકપ્રતિનિધિઓ પસંદ કરવાની લોકશાહીની આ તક, સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ નેતાઓનું ખાસ ડ્રામા બની રહી હોવાની અનેક મતદારો મૂંઝવણ અનુભવી રહ્યા છે. રાજકીય પક્ષોની નીતિઓ અને તેમના દ્વારા પસંદ કરાયેલા ઉમેદવારો સંતોષકારક ન હોય તો પણ નારાજગી દર્શાવવા ચૂંટણી પંચે વર્ષ 2013થી ‘NOTA’નો અમલ શરૂ કર્યો હતો. મૂંઝવણમાં અને મતદારોને નેતાઓના નાટક કરતાં નોટ વધુ સારી લાગે છે. 2021ની સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીમાં કુલ 8.37 લાખ મતદારોએ ‘NOTA’ બટન દબાવ્યું હતું. આ વખતે પણ સોશિયલ મીડિયા પર જોક્સ શરૂ થઈ ગયા છે. સત્તાની શતરંજમાં કોઈ વિકલ્પ નહીં હોય ત્યારે ભાજપ રમશે તેવું મતદારો માને છે.

ચૂંટણી યુદ્ધ: 10,000 બેઠકો અને 25,551 ઉમેદવારો

રાજ્યની 15 મહાનગરપાલિકા, 84 નગરપાલિકા, 34 જિલ્લા અને 260 તાલુકા પંચાયતોની 10,000થી વધુ બેઠકો માટે રવિવારે 25,551 ઉમેદવારો ચૂંટણી લડશે. માંડ દસેક દિવસ સુધી ચાલેલા અભિયાનમાં માંડ માંડ સંભાળેલો પ્રચાર બંગલો સત્તાવાર રીતે શમી ગયો છે. નેતા બનવા માટે મેદાનમાં ઉતરેલા ઉમેદવારોને ઠેર-ઠેર લોકો સમક્ષ હાથ મિલાવવા માટે હવે ગણતરીના કલાકો જ બાકી રહ્યા છે. મતદાર રાજા તેમના મનને ડગમગવા દેતા નથી, તેથી તેઓ જીતશે કે હારશે તે પણ આવતા મંગળવાર સુધી નક્કી છે. એ પછી જે ઉમેદવારોમાંથી નેતા બનશે તેમની પાસે પાંચ વર્ષ સુધી માત્ર ઘી અને કેળાં જ છે.

નેતાઓના નાટકથી કંટાળી ગયેલા મતદારો માટે ‘નોટા’ શ્રેષ્ઠ છે

ચૂંટણીનો માહોલ જામ્યો નથી, પરંતુ લોકોમાં અનેક ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. ઘણા સામાન્ય લોકો વિચારતા હોય છે કે પાંચ-પંદર દિવસ પબ્લિકને બોલાવવાના અને પછી પાંચ વર્ષથી જે વાવ્યું છે તે લણવાના દિવસો આવશે. રાજકારણમાં જવા માટે જે લોકો પાસે નોકરી, ધંધો કે બીજે ક્યાંય નથી તેઓ વધુ ને વધુ દ્રઢ બન્યા છે. મારી સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણીમાં મુખ્ય રાજકીય પક્ષ ઉપરાંત મોસમી નેતાઓ, પક્ષો અને ઉમેદવારો બિલાડીના ટોપની જેમ ઉભરી આવે છે, સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણીના દરેક વોર્ડમાં નેતાઓ અને તેમના વચનોની ભરમાર એટલી મોટી માત્રામાં સર્જાય છે કે મતદારો ગરીબ બની જાય છે અને મૂંઝવણમાં મુકાય છે. સ્થિતિ એવી છે કે મતદારને રાજકારણી કે તેના વચનો પર વિશ્વાસ નથી. આખરે નેતાઓના નાટકથી કંટાળેલા મતદારને નોટાનો વિકલ્પ વધુ સારો લાગ્યો છે.

લોકશાહીમાં ‘કોઈને પસંદ નથી’ કહેવાનો અધિકાર

‘નોટા’ નો અર્થ થાય છે.. ઉપરનું કંઈ નહીં. 2013 થી, ચૂંટણી પંચ લોકશાહી રીતે એવી લાગણી વ્યક્ત કરવા માટે NOTA લાગુ કરી રહ્યું છે કે મતદાન મશીનમાં સૂચિબદ્ધ ઉમેદવારોમાંથી કોઈ પણ પસંદીદા કે લાયક નથી. ગુજરાતમાં 2021ની સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીમાં 8.39 લાખ મત ‘NOTA’ને ગયા હતા. વિકલ્પોના અભાવે મૂંઝવણમાં મૂકાયેલા, મતદારો જ્યારે વોટિંગ મશીન પર બટન દબાવવા જાય ત્યારે ‘NOTA’ બટન દબાવવાનું વલણ વધી રહ્યું છે. નેતાઓને સામાન્ય નાગરિક એટલે કે મતદારોની સમસ્યાઓ સાંભળવાનો સમય ન હોવાના કારણે ચકિત થયેલા મતદારોનો ‘નોટા’ આખરી આક્રોશ જણાય છે.

વિપુલ વિકલ્પો હોવા છતાં વિશ્વસનીય નેતાઓની અછત

See also

Gujarat

અમદાવાદ વિમાન દુર્ઘટના: કેન્સરમાં માતાના મૃત્યુ પછી પિતા કેશમાં ફાધર હારી ગયા, 18 દિવસમાં અનાથ અમદાવાદ વિમાન દુર્ઘટનામાં 2 પુત્રીઓ: અમદાવાદ વિમાન દુર્ઘટના કોઈ પણ વ્યક્તિની નજરમાં સાંભળવામાં આવશે. લંડનમાં તેની પત્નીના મૃત્યુ બાદ અમલી, અર્જુન પાટોલીયાની હત્યા કરવામાં આવી છે. અમદાવાદ વિમાન દુર્ઘટનામાં અર્જુન પાટોલીયા મૃત્યુ: અમદાવાદના વિમાન દુર્ઘટનામાં પોતાનો જીવ ગુમાવનાર અમલીની અર્જુન પાટોલીયા તેની પત્ની સાથે છે. . કંચન પાટોલીયા અમદાવાદથી સુરત જઇ રહી હતી, જ્યાં તે તેના શોકભર પુત્ર અર્જુન પાટોલીયાને વિદાય આપવા ગઈ હતી. બ્રિટિશ નાગરિક અર્જુન પાટોલીયા કેન્સરથી મૃત્યુ પામેલી પત્નીના હાડકાંને વિસર્જન કરવા ગુજરાતના અમલી આવ્યા. તે પછી જ તેના ભત્રીજાએ તેને બોલાવ્યો અને તેને વડોદરા જઇને રાહ જોવાનું કહ્યું. થોડી વાર અગાઉ, આ પરિવાર એરપોર્ટ નજીક એર ઇન્ડિયા અમદાવાદ લંડન ફ્લાઇટના પરિવારને જાણ કરવામાં આવી હતી. થોડા કલાકોમાં જ કંચન અમદાવાદ પાછો ફર્યો. આ વખતે તે તેના પુત્રના મૃતદેહને ઓળખવા માટે ડીએનએ નમૂના આપવા માટે સિવિલ હોસ્પિટલમાં આવી હતી. અર્જુન પાટોલીયા તેની બે પુત્રી રિયા અને કિયા સાથે રહેવા માટે 12 જૂને લંડન પરત ફરી રહી હતી. ઉદાસી દાદીએ કહ્યું કે બંને પુત્રીઓ 7 દિવસના સમયગાળામાં તેમના માતાપિતાને ગુમાવી દે છે. અર્જુન પાટોલીયાએ તેના નાના ભાઈ ગોપાલનું હાડકું છોડી દીધું હતું, નર્મદા નદીમાં તેની ઇચ્છાને છૂટા કરવાની ઇચ્છા. 62 વર્ષીય કંચને ભારતીય એક્સપ્રેસ ડોટ કોમમાં જણાવ્યું હતું કે, “હું અથવા મારો નાનો પુત્ર હવે અર્જુનની પુત્રીઓની સંભાળ લઈશ. અર્જુનના નાના ભાઈ ગોપાલના લગ્નને આઠ વર્ષ થયા છે અને તે લંડનમાં સ્થાયી થયા છે. આ દંપતીને કોઈ સંતાન નથી.” મેં મારા પુત્રના મૃતદેહને અહમદાબ્દાલિયા પર મારા પુત્રના શરીરને ઓળખવા માટે ડીએનએ પરીક્ષણ માટે આપ્યો હતો. એકવાર અમે બધી ધાર્મિક વિધિઓ સમાપ્ત કરી લીધા પછી, અમે બેસીને બંને છોકરીઓનું ભવિષ્ય નક્કી કરીશું. તે અમ્રેલી જિલ્લાના વડિયા ગામનો રહેવાસી હતો. તે 17 રનમાં લંડનમાં રહેતો હતો, અને તેણે કુચના કુચ સાથે લગ્ન કર્યા હતા. અર્જુન લંડનના એક જ મકાનમાં સાથે રહેતો હતો અને એક જ ફર્નિચરનો વ્યવસાય ચલાવે છે. કંચન બેનના સંબંધીએ જણાવ્યું હતું કે, “અમને સોશિયલ મીડિયા દ્વારા વિમાન દુર્ઘટના વિશે જાણ કરવામાં આવી હતી. મારી કાકીના ભત્રીજા નીલકશે તેને બોલાવ્યો અને તેને જમીન પર ઉતરવાનું કહ્યું કારણ કે તે જાણતી હતી કે ડીએનએનું પરીક્ષણ કરવામાં આવશે અને અર્જુનની માતાને નમૂનાની જરૂર પડશે. નીલકેશ વડોદરા પર પહોંચી ગઈ અને તે રક્ત સેમ્પલને પણ વાંચી. કિશોર વયે અમદાવાદ એર ઇન્ડિયાના ક્રેશનો એક વાયરલ વીડિયો શૂટ કર્યો હતો.

રાજકારણના અનેક રંગો વચ્ચે ચૂંટણી ક્યારે બિછાવી છે? મતદાનના દિવસે એટલે કે રવિવારે પૂરતા મતદારો રાજા બની રહે છે. એ પણ વાસ્તવિકતા છે કે સત્તા માટે શતરંજમાં ઘણા વિકલ્પો છે પરંતુ મતદારોમાં ‘મોબ સાયકોલોજી’ કામ કરશે. અનેક વિકલ્પો પરંતુ વિશ્વસનીયતાના અભાવ વચ્ચે અંતે ભાજપ જ નિષ્ફળ જશે એમ કહેવામાં જરાય અતિશયોક્તિ નથી. સ્થાનિક સ્વરાજ્ય વાસ્તવિક હોય તેવા દ્રશ્યોને બદલે રવિવારે મતદાન દરમિયાન સામ, દામ, દંડ અને ભેદની રમત રમાશે. ભારતીય લોકશાહીના ચૂંટણી યુદ્ધમાં આખરે જે યુદ્ધ જીતે છે તેને રાજા કહેવામાં આવે છે.

સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓમાં નોટોનો વધુ ઉપયોગઃ રાજકીય ચાલાકી કે આંતરિક કાવતરું?

વર્ષ 2013 થી, ‘NOTA’ શરૂ થયું છે. ઉપરોક્ત આંકડાઓ પરથી એવું જોવા મળે છે કે ગુજરાતમાં લોકસભા કે વિધાનસભાની ચૂંટણી કરતાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓમાં ‘NOTA’નો વધુ ઉપયોગ થાય છે. લોકસભા અને વિધાનસભાની બે ચૂંટણીમાં સમગ્ર ગુજરાતમાંથી ‘NOTA’માં ચારથી પાંચ લાખ મત પડ્યા હતા. જો કે, 2021ની સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીમાં 8.37 લાખ મત ‘NOTA’ને ગયા. રાજકીય નિરીક્ષકોના મતે સ્થાનિક સ્વરાજ્યની દરેક બેઠક પર ઓછા મતો અને હરીફાઈઓ વધુ છે. મજબૂત હરીફ ઉમેદવારના મત કાપવા માટે મતદારોને સમજાવીને ઉમેદવારોને ચાલુ રાખવા માટે રાજકીય દાવપેચ પણ કરી શકાય છે. આમ, મતદારોને નારાજ કરવા માટે અમલમાં મુકાયેલી ‘NOTA’નો ઉપયોગ હવે રાજકીય દાવપેચ કે આંતરિક સુલેહ માટે થઈ રહ્યો હોવાની શક્યતા પણ કેટલાક લોકો જોઈ રહ્યા છે.