50 થી વધુ લોકો એકઠા થાય છે તેવા સ્થળોએ દુર્ઘટના અટકાવવા માટે, સુરત મહાનગરપાલિકાએ 9 જુલાઈ, 2025 ના રોજ, દૂધ વિસ્તાર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના અધિકારીઓની જવાબદારીઓ નક્કી કરવા માટે એક SOP બનાવ્યો હતો. સરકારની સૂચના બાદ પાલિકાએ ઝડપી ગતિએ એસઓપી બનાવી હતી પરંતુ તેના અમલીકરણમાં શિથિલતા જોવા મળી રહી છે. આ SOP બાદ પાલિકાએ લિંબાયત ઝોનની 116 ટેક્સટાઇલ માર્કેટને SOP અને એફિડેવિટના અમલ અંગે નોટિસ આપી હતી. પરંતુ SOP જાહેર થયાના ચાર મહિના બાદ માત્ર ચાર બજારોએ જ એફિડેવિટ આપી છે. માર્કેટ સોગંદનામું ન આપનાર માર્કેટ સામે ઝોન દ્વારા કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી ન હોવાથી વધુ એક દુર્ઘટના બની છે.
સુરતમાં તક્ષશિલા અને શિવ શક્તિ માર્કેટ અને રાજકોટમાં ગેમ ઝોન દુર્ગત પછી, ગુજરાત સરકારે એવી મિલકતો ઓળખી કે જ્યાં 50 કે તેથી વધુ લોકો ભેગા થાય છે અને તેમના માટે SOP તૈયાર કરવા વિનંતી કરી છે. નગરપાલિકાએ SOP માટે ઝડપી કાર્યવાહી કરી અને 50 થી વધુ લોકોના મેળાવડામાં દુર્ઘટનાને રોકવા માટે 9 જુલાઈ 2025 ના રોજ SOPની જાહેરાત કરી.
સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને ટેક્સટાઇલ માર્કેટ અને ડાયમંડ યુનિટ સહિતની નવ અલગ-અલગ કેટેગરી નક્કી કરી એસઓપી બનાવી છે અને હવે તેનો અમલ કરવા માટે ઝોનને સોંપવામાં આવી છે. આ નવી નીતિ અનુસાર, ઝોને 50 થી વધુ લોકો એકઠા થાય છે તે સંસ્થાઓ અને સ્થાનો વિશેની માહિતી એકત્રિત કરી અને નોટિસ પણ આપવાનું શરૂ કર્યું. લિંબાયત ઝોનમાં પાલિકાની એસઓપી હેઠળ 116 ટેક્સટાઇલ માર્કેટને નોટિસ આપવામાં આવી છે. નોટિસ આપ્યાને ચાર માસ જેટલો સમય વીતી ગયો હોવા છતાં માત્ર ચાર ટેક્સટાઇલ માર્કેટ દ્વારા બીયુ પરમિશન બાદ કોઇ ગેરકાયદે બાંધકામ થયું નથી અને મિલકત કાયદેસર છે તે સહિતના અન્ય મુદ્દાઓ માટે કોઇ સોગંદનામું કરવામાં આવ્યું નથી.
જો કે, ચાર મહિના પછી પણ લિંબાયત ઝોનની ઘોર બેદરકારી દર્શાવતા 116માંથી 112 માર્કેટોએ એસઓપી મુદ્દે એફિડેવિટ દાખલ કરી નથી અને એકપણ માર્કેટ સામે પગલાં લેવાયા નથી. પાલિકાની નબળી કામગીરીના કારણે ઉતાવળે બનાવેલી એસઓપીની અમલવારી શૂન્ય જોવા મળી રહી છે.
શોપિંગ મોલ-હીરા-ટેક્ષટાઇલ ઉદ્યોગ કેટેગરીમાં 400 મિલકતોનો સર્વે કરવામાં આવ્યો હતો
સુરત મહાનગરપાલિકાએ SOP બનાવતા પહેલા દરેક ઝોનમાં સર્વે કર્યો હતો. સર્વેમાં 7642 જેટલી મિલકતોની ઓળખ કરવામાં આવી હતી જ્યાં 50 કે તેથી વધુ લોકો એકઠા થાય છે. પ્રારંભિક સર્વેક્ષણમાં આવી મિલકત મળી આવી છે જ્યાં 50 થી વધુ લોકો એકઠા થાય છે.
નગરપાલિકા દ્વારા કરાયેલા સર્વે મુજબ શહેરમાં અંદાજે 2950 જેટલી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, 1300થી વધુ નાની-મોટી હોસ્પિટલો, 290થી વધુ બેન્ક્વેટ હોલ, કોમ્યુનિટી હોલ, 1150 જેટલા ફૂડ કોર્ટ, પબ્લિક રેસ્ટોરન્ટ, 69 ગેમ ઝોન, એમ્યુઝમેન્ટ પાર્ક, સુપર માર્કેટ, 400થી વધુ શોપિંગ માર્કેટ, 400થી વધુ દુકાનો છે. સિનેમા, મલ્ટીપ્લેક્સ, ઓડિટોરિયમમાં લગભગ 1300 નાની-મોટી ધાર્મિક મિલકતોનો સમાવેશ થાય છે. આ સિવાય શોપિંગ મોલ કેટેગરીમાં એટલે કે હીરાના એકમો, કાપડ બજાર તે શ્રેણીમાં સમાવિષ્ટ 400 મિલકતો નોંધાઈ હતી.
50 થી વધુ લોકો ભેગા થાય તેવા સ્થળોએ આગ અકસ્માતના ગુના અટકાવવા માટે પાલિકાએ જે એસઓપી બનાવી હતી તેમાં મિલકત માલિકોએ પ્લાન મુજબ બાંધકામ પૂર્ણ કર્યું હોવાની બાંહેધરી આપવાનો ઉલ્લેખ કર્યો છે અને બીયુ પરમીશન બાદ કોઈ નવું બાંધકામ કરવામાં આવ્યું નથી.
પાલિકા દ્વારા કરાયેલા સર્વેમાં એસઓપીમાં મિલકત માલિકોની સાથે સ્થળ નિરીક્ષણ કરતા અધિકારીઓ, કર્મચારીઓ પણ સીધી રીતે જવાબદાર હોવાનું જણાવાયું છે. રાજ ટેક્સટાઈલ માર્કેટમાં લાગેલી આગ બાદ ઝોનના કર્મચારીઓએ એસઓપીના અમલમાં બેદરકારી દાખવી છે, ત્યારે એસઓપીની ગાઈડ લાઈન મુજબ પાલિકાના અધિકારીઓ-કર્મચારીઓની જવાબદારી નક્કી થશે કે કેમ તે પણ ચર્ચાનો વિષય છે.